Vài nét về Tổng cục An ninh Liên bang Nga

Tổng cục An ninh Liên bang Nga (TCANLBN) là cơ quan trinh sát tình báo và chống gián điệp quốc gia, thực thi quyền lực liên bang trong lĩnh vực bảo đảm an ninh Liên bang. Căn cứ vào Hiến pháp Liên bang, Luật Hiến pháp, Tổng thống trực tiếp lãnh đạo các hoạt động của TCANLB, bổ nhiệm các Tổng Cục trưởng và Phó Tổng cục trưởng TCANLBN.

Vài nét lịch sử

Ngày 20-12-1917, chính quyền Xô viết non trẻ vừa ra đời quyết định thành lập “Ủy ban Thanh trừng toàn Nga” để đấu tranh có hiệu lực với các hoạt động phản cách mạng. Cơ quan này được giao những quyền lực rất lớn, có thể bắt và xử lí tất cả những phần tử chống đối được cho là phản cách mạng. Ngày 6-2-1922, “Ủy ban Thanh trừng” cải tổ thành “Cục Bảo vệ Chính trị Nhà nước” trực thuộc Ủy ban Nội vụ Nga Xô - Viết. Ngày 10/7/1934 BCHTWĐCSLX quyết định hợp nhất “Cơ quan An ninh Nhà nước” với “Cơ quan Nội vụ” thành “Ủy ban Nội vụ Liên Xô”. Ngày 3-2-1941, Cơ quan này tách thành 2 đơn vị độc lập là “Ủy ban Nội vụ Liên Xô” (giữ nguyên tên cũ) phụ trách an ninh công cộng và “Ủy ban An ninh Liên Xô” phụ trách an ninh quốc gia. Năm 1946 “Ủy ban An ninh Liên Xô” “cải tổ thành Bộ An ninh. Sau đó, năm 1953 Bộ An ninh lại hợp nhất với Bộ Nội vụ thành “Bộ Nội vụ Liên Xô”. Một năm sau, cơ quan An ninh Quốc gia lại trở thành một cơ quan độc lập. Ngày 13-3-1954, Ủy ban An ninh Quốc gia Liên Xô chính thức thành lập, gọi tắt là KGB.

Năm 1991 KGB giải thể, từ đó về sau cơ quan An ninh Quốc gia Nga nhiều lần cải tổ với các tên gọi khác nhau. Ngày 3-4-1995, Tổng thống  Nga Yeltsin kí lệnh thành lập “Tổng cục An ninh Liên bang Nga. Ngày 20-12-1995, Tổng thống Nga Yeltsin kí lệnh xác lập “Ngày truyền thống của lực lượng ANLBN. Từ đó, ngày 20-12 hàng năm trở thành Ngày Truyền thống của ngành ANLBN. Những lực lượng khác như Cục Tình báo Đối ngoại, Cục Bảo vệ nước Nga cũng lấy ngày này làm ngày truyền thống của mình.

Chức năng chủ yếu cúa TCANLBN

 TCANLBN có 17 chức năng chủ yếu sau:

 Thông báo các tin tức liên quan đến việc uy hiếp an ninh Liên bang Nga cho Tổng thống, Thủ tướng và các cơ quan quyền lực Nhà nước. Phát hiện, cảnh báo, ngăn chặn các hoạt động trinh sát tình báo, hoạt động của các tổ chức, cá nhân, cơ quan đặc vụ nước ngoài có ý đồ làm tổn hại đến an ninh Liên bang Nga. Thu thập tình báo nhằm nâng cao tiềm lực quốc phòng, tiềm lực khoa học công nghệ, kinh tế vì lợi ích bảo đảm an ninh Liên bang Nga. Phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn tội phạm, theo luật pháp Liên bang đối với các hoạt động phạm tội do cơ quan An ninh Liên bang xử lí, tiến hành sơ bộ trinh sát và xét hỏi trước, ra lệnh bắt những người phạm tội và nghi can phạm tội với những tội phạm trên đây. Phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn các hành động khủng bố. Phối hợp với các cơ quan quyền lực nước khác, thực thi các biện pháp chống lại các hoạt động buôn lậu, mua bán chất độc, vũ khí phi pháp, các tổ chức hoặc cá nhân, các tập đoàn tội phạm ý đồ dùng bạo lực để thay đổi chế độ hiến pháp nước Nga. Phụ trách đảm bảo an ninh cho các lực lượng vũ trang Liên bang, Bộ đội Nội vệ của Bộ Nội vụ Liên bang, Bộ đội Đường sắt Liên bang, Bộ đội Dân phòng Liên bang, Hải quan Liên bang, Cảnh sát Thuế vụ LB. Bảo đảm an ninh cho các cơ quan quyền lực Nhà nước chủ thể Liên bang. Tham gia xây dựng và thực thi các biện pháp bảo vệ tài liệu cơ mật của Nhà nước. Tiến hành kiểm soát việc lưu giữ tài liệu mật theo trình tự qui định, thực hành các biện pháp cho phép người dân được tiếp xúc với các tài liệu mật quốc gia. Hợp tác với Cục Tình báo Đối ngoại Liên bang, áp dụng các biện pháp bảo đảm an ninh cho công dân và các cơ quan Liên bang ở nước ngoài. Thực thi các biện pháp bảo vệ an ninh biên giới  Liên bang Nga. Hợp tác với các cơ quan Bộ Nội vụ, bảo đảm an ninh cho các tổ chức nước ngoài nằm trên lãnh thổ Liên bang Nga. Phối hợp với các tổ chức nước ngoài tham gia bảo vệ an ninh cho các hoạt động có tính quần chúng, các tổ chức tôn giáo, các hoạt động chính trị xã hội  được tiến hành trên lãnh thổ Liên bang Nga. Tiến hành đăng kí tập trung quản lí các tư liệu vô tuyến điện, việc phát sóng của các thiết bị điện tử, thanh sát trên lãnh thổ Liên bang Nga các thiết bị phát sóng uy hiếp đến an ninh Liên bang, phát sóng với mục đích phi pháp. Căn cứ vào Hiến pháp Liên bang, tham gia giải quyết các vấn đề liên quan đến việc gia nhập hoặc từ bỏ quốc tịch Liên bang Nga, xuất nhập cảnh cho công dân Liên bang Nga, công dân nước ngoài và người không có quốc tịch và việc công dân nước ngoài và người không có quốc tịch cư trú trên lãnh thổ Liên bang Nga. Ủng hộ cho việc dự bị tổng động viên của các tổ chức ANLBN. Bồi dưỡng, đào tạo cán bộ cho lực lượng ANLBN .

Cơ cấu, tổ chức  TCANLBN

TCANLBN là một tổ chức cấp Bộ. Điều lệ TCANLBN quy định: TCANLBN là một hệ thống tổ chức thống nhất và tập trung, bao gồm : Tổng cục An ninh Liên bang Nga; theo chủ thể và địa khu Liên bang Nga có Cục Quản lí An ninh Liên bang (cơ cấu an ninh địa phương). Trong quân đội và trong các tổ chức quân sự  của các lực lượng vũ trang Liên bang có Cục Quản lí An ninh Liên bang. Trước mắt, biên chế TCANLBN là 30 vạn người. Quy mô, tổ chức và địa vị của TCANLBN  rất gần với tổ chức của KGB trước đây.

Cơ quan Trung ương của TCANLBN bao gồm: Ban lãnh đạo Tổng cục và các đơn vị trực thuộc. Ban lãnh đạo gồm 5 người: 1 Tổng cục trưởng, 2 Phó Tổng cục trưởng thứ nhất (trong đó 1 người kiêm Cục trưởng Cục Biên phòng Liên bang Nga), 2 Phó Tổng cục trưởng.

Các cơ quan trực thuộc bao gồm: Cục Phản gián, Cục Chống khủng bố và Bảo vệ Hiến pháp, Cục An ninh Kinh tế, Cục Chống gián điệp Quân sự, Cục Biên phòng, Cục Phân tích dự báo và Qui hoạch Chiến lược, Cục Tổ chức Cán bộ, Cục Giám sát, Cục Kĩ thuật,  Cục An ninh Nội bộ, Cục Quản lí Hiệp ước Pháp luật, Trung tâm An ninh Thông tin, Cục Tổ chức Nhân sự, Cục Đảm bảo Hậu cần.

Đặc biệt, Cục Biên phòng Liên bang Nga (CBPLBN) có nhiệm vụ chủ yếu là bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, CBPLBN bao gồm  6 Quân khu Biên phòng: Quân khu Tây Bắc, Quân khu Biên phòng Đặc khu Kabkaz, Quân khu Biên phòng Baikan, Quân khu Biên phòng Viễn Đông, Quân khu BP Thái Bình Dương, Quân khu BP Đông Bắc; 3 Cụm Biên phòng: Thành phố Vôrônhe, Thành phố Caliningrat, Thành phố Tajikistan; Chi đội BP độc lập Bắc cực; Chi đội độc lập Kiểm soát Biên phòng Mátscơva.

Nguyễn Ngọc Điệp