Ngăn chặn tình trạng buôn lậu trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia và vùng biển phía Nam

Thời gian qua, tình hình hoạt động của các loại tội phạm trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia và  vùng biển phía Nam diễn biến phức tạp. Nổi lên là tình hình hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại (BL-GLTM), xuất nhập cảnh trái phép sang Cam-pu-chia đánh bạc đã tạo thành những điểm nóng ở khu vực biên giới các tỉnh, thành phố như: Khánh Hòa, Bình Thuận, thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, An Giang, Kiên Giang, Long An, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Cà Mau…

Nhiều thủ đoạn tinh vi

Theo thống kê của các cơ quan chức năng thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) từ đầu năm 2013 đến nay, BĐBP các tỉnh, thành phố phía Nam từ Phú Yên trở vào đã phát hiện nhiều đường dây mua bán, vận chuyển trái phép ma túy từ Cam-pu-chia về Việt Nam tiêu thụ…; đồng thời, phát hiện và bắt giữ, xử lý nhiều vụ BL-GLTM. Thủ đoạn của các đối tượng là tập kết hàng sát biên giới đất liền, sau đó chia nhỏ lượng hàng rồi thuê người vận chuyển qua biên giới.

Lực lượng tuần tra, kiểm soát BĐBP tỉnh Khánh Hòa thực thi nhiệm vụ.

Quá trình vận chuyển, chúng chia thành từng nhóm đông người, sử dụng điện thoại di động liên lạc với những người canh đường, điều hành những người vận chuyển hàng và nhóm người chuyên theo dõi các hoạt động của các lực lượng chống lậu để có biện pháp đối phó kịp thời như: tạm nhập hàng hóa nhưng không tái xuất theo quy định; giả làm ngư dân đánh cá, sử dụng tàu, thuyền đánh bắt hải sản có công suất cao để vận chuyển và dễ dàng chạy trốn khi bị phát hiện. Để tránh bị truy tố, bị bắt giữ, các đối tượng đã chia nhỏ số hàng vận chuyển mỗi lần, trị giá hàng nhỏ hơn 100 triệu đồng. Chúng thường vận chuyển hàng vào ban đêm, khi bị phát hiện thường chạy về hướng vùng biển Cam-pu-chia để tẩu thoát. Trường hợp bị lực lượng chức năng đuổi kịp thì các đối tượng nhanh chóng áp sát bờ, thừa nhận chở thuê, thậm chí còn vu khống, khiếu kiện lực lượng BĐBP, kích động phụ nữ, trẻ em gây rối, cướp lại hàng hóa…

Tăng cường mở các đợt cao điểm

Trước thực trạng trên, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo Bộ chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành phố mở các đợt cao điểm về đấu tranh chống tội phạm BL-GLTM trên các tuyến biên giới. Từ đầu năm đến nay, BĐBP các tỉnh, thành phố phía Nam đã phát hiện bắt giữ 1.087 vụ, với 1.865 đối tượng; khởi tố vụ án hình sự 46 vụ, với 125 đối tượng; xử lý vi phạm hành chính 740 vụ, với 1.097 đối tượng và bán phát mại thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 2,3 tỷ đồng. Trong đó, bắt 37 vụ, với 64 đối tượng tội phạm ma túy; bắt 291 vụ với 138 đối tượng BL-GLTM.

Điển hình ngày 7/3/2013, tại khu vực cửa biển Trần Đề, xã Trung Bình, huyện Trần Đề (Sóc Trăng), Đồn Biên phòng Bãi Giá kiểm tra tạm giữ xà lan biển kiểm soát TV.6677 của Công ty TNHH TMVT Tân Vinh (thành phố Hồ Chí Minh), do Phạm Trung Phong, sinh năm 1960 làm Thuyền trưởng đang vận chuyển 423 tấn đường cát không có giấy tờ. Ngày 26/3/2013, tại khu vực cảng Hiệp Phước, Đoàn 3 phối hợp với BĐBP thành phố Hồ Chí Minh, Hải đoàn Biên phòng 18 bắt giữ tàu Thắng II (CT.0351) do Trần Khôi Anh làm Thuyền trưởng, trên tàu chuyển 150.000 lít xăng và 300.000 lít dầu DO từ thành phố Hồ Chí Minh đi Cần Thơ. Tại thời điểm kiểm tra thuyền trưởng không xuất trình được giấy tờ về người, phương tiện và hàng hóa theo quy định. Ngày 5/7/2013, Hải đoàn Biên phòng 28 bắt giữ tàu PK.20052 cùng 3 thuyền viên, vận chuyển khoảng 20m³ gỗ từ Cam-pu-chia về Việt Nam. Khi kiểm tra, thuyền trưởng không xuất trình được giấy tờ hợp pháp….

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng BL-GLTM có chiều hướng gia tăng là do hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực xuất nhập khẩu, tạm xuất, chuyển khẩu, chuyển cảng, vận chuyển hàng hóa nội địa còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập, đã tạo kẽ hở để tội phạm lợi dụng buôn lậu, trốn thuế, các hành vi vi phạm khi bị phát hiện bắt giữ chủ yếu xử lý hành chính. Cùng với đó, do có sự chênh lệch giá cả một số mặt hàng giữa Việt Nam với các nước láng giềng và một số nước khác trong khu vực; đời sống của một bộ phận nhân dân khu vực biên giới còn gặp nhiều khó khăn, thiếu việc làm nên lấy vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới làm nghề kiếm sống. Một số lao động cư trú ở khu vực biên giới mang vác hàng thuê đã trở thành lực lượng chống đối các cơ quan chức năng khi bị phát hiện, bắt giữ. Bên cạnh đó, quá trình bắt giữ, điều tra xử lý theo quy định của pháp luật gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về thời hạn điều tra, quyền hạn điều tra, thủ tục tiến hành tố tụng…

Phát huy lực lượng tại chỗ, nắm tình hình từ xa

Thiếu tướng Nguyễn Cảnh Hiền, Phó Tư lệnh BĐBP cho biết: “Xác định nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy, BL-GLTM là một trong những nhiệm vụ xuyên suốt trong quản lý bảo vệ biên giới và an ninh trật tự an toàn xã hội. Vì vậy, thời gian tới Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo Bộ chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành phố phía Nam tiếp tục thực hiện tốt công tác nghiệp vụ, đổi mới công tác trinh sát, chủ động nắm tình hình từ xa nhằm phát hiện sớm tội phạm”. Theo đó, BĐBP các tỉnh. thành phố chú trọng tuần tra, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, nhất là các khu vực cửa khẩu, đường mòn, lối mở, cánh gà cửa khẩu, khu vực tập kết hàng hóa gần biên giới; kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm, lấy lực lượng tại chỗ (bộ chỉ huy BĐBP tỉnh, đồn, hải đoàn biên phòng) là chủ yếu, đồng thời tăng cường lực lượng đặc nhiệm của Cục Phòng, chống tội phạm ma túy BĐBP phối hợp đấu tranh trên các hướng, địa bàn trọng điểm; kết hợp giữa đấu tranh thường xuyên với mở các đợt cao điểm tấn công tội phạm. Bộ đội Biên phòng các tỉnh, thành phố tiếp tục phát huy vai trò trong công tác tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo quyết liệt nhằm nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các ban, ngành, các lực lượng thực thi pháp luật; chính quyền địa phương cấp huyện, thị, xã, phường vào cuộc và có chế tài đủ mạnh trong đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung, chống BL-GLTM nói riêng, nhằm thiết lập trật tự, kỷ cương, bảo đảm ANCT-TTATXH ở khu vực biên giới.

Bài và ảnh: LÊ DUY HỒNG