Một số phong tục tập quán độc đáo nhất của các dân tộc Việt Nam

Dân ca Việt Nam có câu :" Bầu ơi thương lấy bí cùng. Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn" là chỉ sự đồng lòng của 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam. Nhưng mỗi dân tộc lại có những phong tục tập quán riêng tạo nên nét đẹp bản sắc dân tộc mà không một quốc gia nào có thể thay thế được.Website Biên phòng Việt Nam xin giới thiệu một số phong tục tập quán độc đáo của các dân tộc ở khu vực biên giới.

Tục kéo vợ của người H'mông

Dân số của người H'mông là đông nhất của tỉnh Hà Giang, khoảng 190.000 người là nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình. Và một trong những nét độc đáo riêng của người H'mông là tục kéo vợ.

Các chàng trai, cô gái trong bản sau khi tìm hiểu nhau mà cảm thấy tâm đầu ý hợp sẽ về thưa chuyện với gia đình để kết hôn. Nếu được hai bên gia đình đồng ý thì sẽ mời mai mối đến rạm hỏi và làm thủ tục kết hôn bình thường. Còn những cặp đôi không được gia đình đồng ý thì sẽ phải dùng đến tục lệ này. Cô dâu chú rể sẽ nhờ họ hàng bí mật tổ chức lễ cưới cho mình mà giấu cả hai bên bố mẹ. Chàng trai và cô gái như đã hẹn trước, họ ngồi nói chuyện tâm sự thì bạn bè chàng trai bất ngờ xuất hiện và giúp chàng trai kéo cô gái về nhà mình. Nhà chàng trai phải mang gà ra làm lễ quét phép cô gái mới được vào trong nhà. Tục lệ thể hiện tình yêu mãnh liệt của đôi trai gái ngay cả khi có bị cấm đoán bởi hai bên gia đình.

Tục bát canh rêu đá của người Thái

Rêu đá là một món ăn đặc sản của người Thái ở miền núi Tây Bắc, Việt Nam. Đối với người Thái đây là món ăn không thể thiếu trên mâm cơm tiếp đãi khách quý cùng với măng chua, thịt gác bếp và cũng là món ăn không thể thiếu trong những ngày lễ của người dân ở đây. Thời điểm thường mọc của cây rêu đá là lúc chớm thu khoảng vào tháng ba âm lịch và chỉ được sử dụng chế biến món ăn trong vòng 2 đến 3 ngày vì rêu đá rất nhanh hỏng.
Những món ăn được chế biến từ rêu đá: Canh rêu đá đó là rêu đá sau khi dùng chày đập nát và loại bỏ hết tạp chất sẽ cho vào nước luộc gà hoặc canh xương, khi ăn bạn sẽ thấy rất bùi và ngậy; rêu đá nướng hay nộm rêu đá... đều là những món rất ngon đậm đà tình thương nỗi nhớ.

 Tục khóc trâu của người Cơ tu

Người Cơ tu theo điều tra dân số 1999 thì dân tộc này có dân số 50.458 người cư trú chủ yếu trên dãy núi Trường Sơn. Mỗi mùa lúa mới thắng lớn dân làng thường tổ chức lễ hội đặc biệt là tổ chức lễ đâm trâu.

Vào dịp này mỗi gia đình đều chuẩn bị nhiều món ngon, sau lễ đâm trâu, mang đến nhà Gươl góp, tổ chức ăn uống linh đình trong suốt một tuần. Trước ngày đâm trâu, già làng, người có uy tín trong cộng đồng, sẽ tổ chức cúng trâu tại sân Gươl và khấn với Yàng rằng mọi việc đã chuẩn bị xong xuôi, ngày mai xin Yàng cho dân làng đâm trâu. Cả làng múa hát vui vẻ đến khuya còn người già thường thức đến sáng để tế, khóc trâu (nơơi). Màn khóc trâu thưởng được mở đầu bằng câu: ”Trâu ơi, giờ trâu đã buộc vào neo, biết gỡ vào đâu…". Tục lệ khóc tế trâu thường nói lên tình cảm nhớ thương, thương tiếc vì đã hi sinh con vật đã suốt đời gắn bó, phục vụ con người, nay lại làm vật hiến sinh cúng Yàng.

"Củi hứa hôn" và phong tục cưới hỏi của người Giẻ Triêng

Những cô gái đến tuổi cập kê được một chàng trai mà mình ưng ý cầu hôn và muốn lấy người đó làm chồng thì thường lên rừng tìm những cây gỗ tốt đốn bằng nhau, phơi khô và cõng về nhà xếp ngay ngắn ở đầu nhà, hoặc trước sân và được che chắn cẩn thận để chuẩn bị "ngày lành tháng tốt" cõng đến nhà trai. Những bó củi đó được gọi là củi hứa hôn của người Giẻ Triêng. Số lượng củi các cô gái mang đến nhà trai thường là 100 bó. Không chỉ cõng củi cho gia đình nhà chồng mà còn mang cho cả anh chồng, chị ruột của chồng đã xây dựng gia đình và ở riêng mỗi gia đình khoảng 20 đến 30 bó, còn nhà trai thường làm thịt 60 đến 70 con chim, con chuột để tiếp đãi khi nhà gái cõng củi đến nhà mình. Ngoài ra nhà trai còn tặng quần áo cho những người cõng củi đến nhà trai để thay lời cảm ơn. Sau hôm cõng củi và lễ mời cơm ấy, họ hàng hai bên mới chính thức trở hành "sui gia", tiếp tục đi lại thăm hỏi nhau theo phong tục của người Việt Nam.

 Tục thổi khèn tìm bạn tình ở chợ tình Sa Pa

Nếu đi du lịch Sao Pa vào những ngày cuối tuần thì bạn nên đi chợ tình một lần, Chợ tình đã thu hút rất nhiều khách du lịch với những món đồ thổ cẩm rất đẹp được bày bán. Hơn nữa vào những ngày này bạn sẽ được nghe tiếng khèn rất hay lay động lòng người của những chàng trai đã đến tuổi cập kê dùng tiếng khèn của mình để tìm bạn gái. Và đôi khi người dân Sa Pa cũng dùng tiếng khèn để giải trí sau những ngày làm việc vất vả. Tiếng khèn Sa Pa là một nét đẹp văn hóa của người H'mông và cần được trân trọng.

Tục bó vỏ ống cơm lam của dân tộc Thái

Cơm lam có vị thơm đậm, dẻo và ngọt là một món ăn truyền thống của dân tộc Thái, Tày, Nùng… Ngày nay, ở một số tỉnh: Lai Châu, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn… cơm lam đã trở thành món ăn hấp dẫn khách tham quan, du lịch. 

Cách làm cơm lam rất đơn giản: gạo nếp được cho vào trong ống tre nướng chín bằng than. Khi ăn sẽ rất bùi và ăn kèm với muối vừng sẽ khiến bạn muốn ăn mãi không thôi. Nhưng đối với dân tộc Thái, cơm lam không chỉ là món ăn truyền thống mà trong ống cơm lam còn chứa đựng tín ngưỡng, giải thích một hiện tượng của tự nhiên. Những người con gái mới sinh xong đang ở cữ khi ăn cơm lam xong không được vứt ống đi mà bó vỏ ống lại cùng với nhau của đứa trẻ với hi vọng đứa trẻ sinh ra ở trần gian sẽ được bảo vệ khỏe mạnh và khi chết đi sẽ được đưa lên thiên đàng hưởng cuộc sống tươi đẹp.

(Ban Biên tập website)