Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh - 54 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành

Cùng với sự ra đời của lực lượng Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) ngày 3/3/1959, Bộ Công an ra Nghị định số 183/CA ngày 23/4/1959 thành lập lực lượng CANDVT tỉnh Hà Tĩnh (nay là BĐBP tỉnh Hà Tĩnh). Suốt 54 năm qua, trên những chặng đường lịch sử của đất nước, BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã đoàn kết, vượt qua mọi gian khổ hy sinh, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy của Đảng, chính quyền và nhân dân địa phương.

Những năm đầu mới thành lập (1959 - 1964) với nhiều khó khăn thử thách, nhưng được sự quan tâm lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ủy ban hành chính tỉnh và sự giúp đỡ của nhân dân, cán bộ chiến sỹ CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã phát huy truyền thống tốt đẹp của công an nhân dân trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp và 5 năm xây dựng hòa bình; quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, ổn định tổ chức, tiến hành công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng, huấn luyện chính trị, quân sự, nghiệp vụ, xây dựng lực lượng nhanh chóng tiếp cận nhiệm vụ, khẳng định lực lượng chuyên trách quản lý bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới và bảo vệ các mục tiêu nội địa quan trọng của Đảng và Nhà nước.

Thời kỳ này, cuộc đấu tranh của đồng bào miền Nam đang diễn ra hết sức gay go và quyết liệt. Ở miền Bắc, bọn địch tung hàng trăm toán gián điệp, biệt kích xuống các tỉnh biên giới phía Bắc móc nối với tàn quân phỉ, bọn phản động trong nước gây bạo loạn chống phá cách mạng nước ta. 

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền tỉnh Hà Tĩnh, CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã vượt qua nhiều gian khổ, khó khăn, vừa ổn định tổ chức, vừa triển khai nhiệm vụ, đặc biệt cán bộ, chiến sỹ đã bám trụ địa bàn, tích cực tuyên truyền vận động nhân dân đấu tranh vạch trần âm mưu của các tổ chức phản động; tổ chức đấu tranh thắng lợi nhiều toán gián điệp, biệt kích; thành lập các tổ ngoại biên giúp bạn Lào tiểu phỉ, truy quét địch dọc biên giới, xây dựng cơ sở, củng cố chính quyền ở các bản...

Thời kỳ 1965 - 1975: Trước yêu cầu nhiệm vụ mới, CANDVT tỉnh Hà Tĩnh dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Tư lệnh CANDVT, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, đã dũng cảm, mưu trí, sáng tạo trong công tác và chiến đấu, cùng quân dân cả nước đánh bại cuộc chiến tranh bằng không quân, hải quân, gián điệp, biệt kích, chiến tranh tâm lý của đế quốc Mỹ và các hoạt động phá hoại của bọn phản động, giữ vững ổn định tình hình trong mọi tình huống, Hàng trăm cán bộ, chiến sỹ CANDVT ưu tú đã lên đường chi viện cho an ninh vũ trang miền Nam và chiến đấu trên đất bạn Lào. Nhiều cán bộ, chiến sỹ CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh ở các chiến trường. Những thành tích trong chiến đấu, công tác của cán bộ, chiến sỹ CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã góp phần to lớn và sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam XHCN (1975 - 1991): Sau hợp nhất CANDVT tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành CANDVT tỉnh Nghệ Tĩnh, đơn vị đã nhanh chóng ổn định tổ chức, giữ vững ANCT và TTATXH ở khu vực biên giới; bố trí lực lượng tham gia và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ điều tra, khảo sát, phân giới, cắm mốc biên giới Việt Nam - Lào trên địa bàn tỉnh Nghệ Tĩnh; chi viện lực lượng chiến đấu, đập tan hoàn toàn cuộc tiến công quy mô lớn của bọn xâm lược Pôn-pốt - Iêng-xa-ry; chi viện lực lượng cho CANDVT các tỉnh biên giới phía Bắc chiến đấu, bảo vệ toàn vẹn biên cương Tổ quốc.

Sau ngày tái lập tỉnh (1991), BĐBP tỉnh Hà Tĩnh vừa phải tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, giữ vững ANCT, TTATXH, vừa phải tổ chức lực lượng đấu tranh chống các hoạt động tình báo, xâm nhập, hoạt động buôn lậu, nhất là buôn lậu ma túy, đối tượng trấn cướp có vũ trang và các tai tệ nạn xã hội. Đồng thời, thực hiện tốt nhiệm vụ củng cố, xây dựng cơ sở chính trị, phát triển KT-XH, huấn luyện SSCĐ, nâng cao trình độ khả năng tác chiến cho bộ đội nhằm đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Với sự nỗ lực, quyết tâm cao của Đảng ủy, Bộ chỉ huy, cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã khắc phục khó khăn, đoàn kết, thống nhất, chủ động, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Là đơn vị luôn dẫn đầu trong công tác huấn luyện, SSCĐ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, ANBG quốc gia và các nhiệm vụ đột xuất khác như: phòng, chống bão lụt, cứu nạn, cứu hộ; phòng cháy, chữa cháy rừng; tôn tạo, tăng giày hệ thống mốc quốc giới tuyến Việt Nam - Lào trên đoạn biên giới  tỉnh Hà Tĩnh; BĐBP tỉnh còn tích cực, chủ động, mưu trí, dũng cảm tấn công có hiệu quả các loại tội phạm, giữ vững ANCT, TTANXH ở biên giới. Những năm qua, BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức hàng trăm đợt cơ động lực lượng với hàng ngàn lượt CBCS tăng cường tuần tra, kiểm soát, đẩy mạnh công tác nghiệp vụ cơ bản. Kết quả: bắt, xử lý 2634 vụ, 3478 đối tượng vi phạm quy chế biên giới; xác lập, đấu tranh có hiệu quả 109 chuyên án, vụ án; khởi tố trên 60 vụ trọng án với trên 100 đối tượng, trong đó có 46 chuyên án buôn bán, vận chuyển các chất ma túy, thu 20,8kg và 93 bánh hêrôin, 25kg thuốc phiện, 103 bánh và trên 1.000kg cần sa, trên 30.000 viên ma túy tổng hợp, 77.970 viên thuốc tân dược gây nghiện, 3.534kg thuốc nổ, 291 quả mìn tự tạo và hàng ngàn kíp nổ; giải thoát 22 nạn nhân bị lừa bán qua biên giới; bắt 12 đối tượng chuyên làm giấy tờ, con dấu giả để xuất cảnh trái phép; tiếp nhận và xử lý đúng pháp luật và thông lệ quốc tế 145 tàu thuyền nước ngoài với 450 thuyền viên; vận động giao nộp 159 khẩu súng quân dụng, xóa sổ 5 băng cướp có vũ khí trên biên giới; vận động 6 đối tượng giết người và trấn cướp có vũ khí ra đầu thú; bắt giữ, xử lý gần 600 vụ buôn lậu, sung công quỹ hơn 7 tỷ đồng; phối hợp với Hải đoàn Biên phòng 18 bắt, xử lý 18 vụ tàu thuyền nước ngoài vi phạm chủ quyền vùng biển đúng pháp luật và thông lệ quốc tế... Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh còn là lực lượng tích cực tham gia giải quyết kịp thời các vấn đề nẩy sinh trong giải phóng mặt bằng, tái định cư tại một số địa phương trên địa bàn, nhất là tại các khu kinh tế, các dự án trọng điểm...

Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh còn là đơn vị dẫn đầu toàn lực lượng BĐBP, Bộ Quốc phòng trong chủ động, sáng tạo thực hiện tốt nhiệm vụ tham gia phát triển KT-XH, góp phần ổn định và từng bước nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn biên giới.

Với phương châm "cùng ăn, cùng ở, cùng làm", CBCS bộ đội biên phòng thường xuyên bám nắm địa bàn, tích cực tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, không để điểm nóng xảy ra trên địa bàn 2 tuyến biên giới; triển khai các hoạt động đem lại quyền lợi thiết thực, lồng ghép các chương trình, các cuộc vận động của đơn vị và địa phương như: "Xây dựng xã, phường VMTD, cụm tuyến an toàn làm chủ, SSCĐ", "Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư"...; ký kết chương trình phối hợp hoạt động với các ban, ngành để tạo nên sức mạnh tổng hợp trong "Thế trận biên phòng". Những năm qua, BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã tập trung xây dựng 50 mô hình hộ gia đình "Xóa bỏ vườn tạp, trồng cây có hiệu quả kinh tế cao"; tích cực thực hiện các dự án mở đường ra biên giới; thành lập 6 trạm xá quân dân y kết hợp, khám, chữa bệnh cho 19.813 lượt người, cấp cứu hơn 676 trường hợp, cấp thuốc chữa bệnh, vệ sinh phòng dịch ở các đơn vị cơ sở, làng bản để chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân; tập trung xây dựng củng cố hệ thống chính trị ở các thôn, bản; xây dựng hàng trăm tổ an ninh nhân dân, an toàn làm chủ, tổ tự quản trong các bản làng, thôn xóm ở 41 xã biên phòng; xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong các đoàn thể, phát triển đảng ở vùng đồng bào dân tộc, vùng giáo để làm cơ sở xây dựng tổ chức đảng... Sau gần 5 năm cán bộ, chiến sĩ BĐBP bám dân, bám bản, đầu tư con người, vật chất, kinh phí..., đến nay, đời sống kinh tế của đồng bào ổn định và phát triển. Người Chứt đã biết viết, biết đọc, biết nghe đài, xem truyền hình, 100% người Chứt đã được làm giấy khai sinh, nhà được ngói hóa, có đường bê tông; thành lập được 1 chi bộ đầu tiên ở bản...

Cùng với việc chăm lo xây dựng Đảng bộ liên tục nhiều năm đạt TSVM, đơn vị VMTD, luôn luôn dẫn đầu toàn lực lượng BĐBP, BĐBP tỉnh Hà Tình còn làm tốt công tác đối ngoại, xây dựng mối quan hệ đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào. Theo đó, thường xuyên tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp từ tỉnh đến huyện mở rộng quan hệ cùng nhau phát triển KT-XH, xây dựng củng cố QP-AN không ngừng vững mạnh, để giữ vững ổn định chính trị trên biên giới; phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng và cấp ủy, chính quyền nhân dân của bạn trên biên giới; tổ chức giao ban thông báo định kỳ với hai tỉnh Bô-ly-khăm-xay, Khăm-muộn và lực lượng an ninh của thành phố Viêng-chăn để phối hợp xử lý các vấn đề liên quan nhanh chóng, kịp thời theo đúng pháp luật của hai nước và thông lệ quốc tế. Hàng năm, BĐBP tỉnh Hà Tĩnh còn tiếp đón và cứu trợ, khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí... cho hàng trăm lượt người vùng giáp biên của bạn.

Năm mươi bốn năm qua, với những thành tích đặc biệt xuất sắc, BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã được Đảng, Nhà nước phong tặng: danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân 2 lần (1979, 2005); 5 Huân chương Quân công; 5 Huân chương Chiến công. Tập thể cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng cửa khẩu Cầu Treo được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân 2 lần (1967, 2011). Tập thể cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Đèo Ngang được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1978). Tập thể cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Trại Trụ được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới (1996). Tập thể cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Bản Giàng được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2010). Về cá nhân: Đồng chí Võ Hồng Tuyên - Nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Hà Tĩnh được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1970); đồng chí Võ Trọng Việt - Nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Hà Tĩnh được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ đổi mới (2005) và hàng ngàn tập thể, cá nhân BĐBP tỉnh Hà Tĩnh đã được Đảng, Nhà nước và các cấp từ trung ương đến địa phương và nước bạn Lào tặng nhiều danh hiệu cao quý khác...

Đại tá Nguyễn Trọng Thường