Triển khai thực hiện Hiệp định cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc

gày 14 tháng 7 năm 2010, ba văn kiện pháp lý về biên giới đất liền giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, trong đó có “Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc” chính thức có hiệu lực.

Để triển khai thực hiện ba văn kiện trên, Ủy ban Liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc (UBLHBG) đã tiến hành hai vòng đàm phán (lần thứ nhất: Từ ngày 14/3 - 17/3/2011 tại Bắc Kinh - Trung Quốc; lần thứ hai: Từ ngày 24/2 - 27/2/2012, tại Hà Nội - Việt Nam).

Tại vòng đàm phán thứ nhất UBLHBG trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, hai bên đã thống nhất: “Căn cứ vào quy định của Hiệp định về Quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền hai bên đồng ý xây dựng cơ chế liên lạc quản lý cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc. Cơ quan đầu mối của phía Trung Quốc là Văn phòng Quản lý cửa khẩu quốc gia - Tổng cục Hải quan; phía Việt Nam sẽ sớm thông báo cho phía Trung Quốc cơ quan đầu mối của phía Việt Nam…  ”.   

Trên cơ sở kết quả của vòng đàm phán thứ nhất, Bộ Ngoại giao có Tờ trình số: 992/TTr-BNG-UBBG-m, ngày 25/6/2010 báo cáo Thủ tướng Chính phủ về một số nội dung triển khai ba văn kiện biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, trong đó có nội dung: “Cục Cửa khẩu, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đảm nhiệm vai trò là cơ quan đầu mối liên lạc với phía Trung Quốc để quản lý Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc”. 

Ngày 8/7/2010, Văn phòng Chính phủ có Công văn số: 806/VPCP-QHQT thông báo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ: “Giao Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (Cục Cửa khẩu) đảm nhiệm vai trò là cơ quan đầu mối liên lạc với phía Trung Quốc để quản lý Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc“.

Tại vòng đàm phán thứ hai UBLHBG đất liền Việt Nam - Trung Quốc, hai bên đồng ý khẩn trương hoàn thành các thủ tục liên quan mở, nâng cấp các cửa khẩu:

- Chính thức mở cửa khẩu cầu đường bộ số II thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu (tỉnh Lào Cai và Vân Nam sớm gặp nhau để thống nhất các nội dung liên quan, sau đó phía Việt Nam sẽ sớm có Công hàm thông báo cho phía Trung Quốc việc mở chính thức cầu đường bộ số II);

- Nâng cấp cửa khẩu song phương Tà Lùng/Việt Nam - Thủy Khẩu/Trung Quốc thành cửa khẩu quốc tế;

- Mở chính thức 07 cặp cửa khẩu song phương qui định trong “Hiệp định về cửa khẩu và qui chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc”: Apachải/Việt Nam - Long Phú/Trung Quốc, Xín Mần/Việt Nam - Đô Long/Trung Quốc, Săm Pun/Việt Nam - Điền Bồng/Trung Quốc, Sóc Giang/Việt Nam - Bình Mãng/Trung Quốc, Lý Vạn/Việt Nam - Thạch Long/Trung Quốc, Chi Ma/Việt Nam - Ái Điểm/Trung Quốc, Hoành Mô/Việt Nam - Động Chung/Trung Quốc;

Phía Việt Nam đề nghị sẽ nâng cấp đường qua lại tạm thời Bắc Phong Sinh - Lý Hỏa thành cửa khẩu song phương, phía Trung Quốc bày tỏ sẽ tiếp tục nghiên cứu.

Hai bên nhất trí sớm thành lập cơ chế liên lạc cửa khẩu giữa hai nước. Cơ quan đầu mối liên lạc cửa khẩu phía Việt Nam là Cục Cửa khẩu - Bộ Tư lệnh BĐBP; phía Trung Quốc là Văn phòng quản lý cửa khẩu quốc gia.

                                                                                              Đỗ Khắc Phong