Tìm hiểu về nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy

Phương thức lãnh đạo của Đảng là hệ thống biện pháp, phương pháp mà Đảng sử dụng để tác động đến đối tượng lãnh đạo nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị do Đảng đề ra. 
 

Do đó, phương thức lãnh đạo phụ thuộc vào các yếu tố như: chủ thể lãnh đạo; đối tượng lãnh đạo; hoàn cảnh, điều kiện lịch sử trong nước và thế giới; sự phát triển của khoa học và công nghệ, trong đó có khoa học và nghệ thuật lãnh đạo… Do đó, phương thức lãnh đạo của Đảng không phải là bất biến mà luôn thay đổi theo thời gian, theo từng giai đoạn cách mạng và sự thay đổi của các yếu tố trên.

Phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được xác định trong Điều lệ Đảng: "Ðảng lãnh đạo Nhà nước và đoàn thể chính trị - xã hội bằng Cương lĩnh chính trị, chiến lược, chính sách, chủ trương; bằng công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ và kiểm tra, giám sát việc thực hiện" (Điều 41); Cương lĩnh chính trị (được thông qua tại Đại hội VII của Đảng - năm 1991): "Đảng lãnh đạo xã hội bằng Cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương công tác; bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động, tổ chức kiểm tra bằng hành động gương mẫu của đảng viên. Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú có đủ năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo chính quyền và các đoàn thể. Đảng không làm thay công việc của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị". 

Như vậy, từ phân tích chúng tôi nhận thấy nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý được xác định bao gồm:

Thứ nhất: Hoạch định chiến lược và ban hành chủ trương, đường lối chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý.

Với tư cách là lực lượng lãnh đạo cao nhất của Nhà nước và xã hội, Đảng luôn hoạch định chiến lược và xây dựng chủ trương, đường lối lãnh đạo đất nước trong từng giai đoạn. Trong đó, công tác bảo vệ An ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội là một nội dung quan trọng. Chủ trương, đường lối lãnh đạo công tác phòng chống và kiểm soát ma tuý được xác định là một phần trong chiến lược và đường lối bảo vệ An ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

Trong những năm qua, cùng với việc hoạch định chiến lược và ban hành các chủ trương, đường lối phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp ủy Đảng đã dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác phòng chống và kiểm soát ma tuý; ban hành các chỉ thị, nghị quyết, văn kiện lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý. 

Đặc biệt, trước thực trạng diễn biến tình hình tệ nạn ma tuý trên thế giới và trong nước, ngày 26/3/2008, Bộ Chính trị (khoá X) đã ban hành Chỉ thị số 21-CT/TW về tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý trong tình hình mới. Chỉ thị số 21-CT/TW tập trung chỉ đạo toàn diện các mặt công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý; đề ra chế tài xử lý đối với cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật về ma tuý; trách nhiệm liên đới của cán bộ, đảng viên nếu để người thân trong gia đình nghiện ma tuý, đồng thời yêu cầu Ban cán sự Đảng một số bô, ngành tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện ngay một số nhiệm vụ, giải pháp PCMT.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy trực thuộc Trung ương và 63/63 tỉnh ủy, thành ủy đã tích cực ban hành các văn bản chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý ở các đơn vị, địa phương. 

Thứ hai: Lãnh đạo Nhà nước xã hội chủ nghĩa tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối về PCMT.

Để đưa các chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống, Đảng không chỉ ban hành các chỉ thị, nghị quyết về phòng, chống và kiểm soát ma tuý; phổ biến, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết đó trong các tổ chức Đảng mà Đảng còn lãnh đạo Nhà nước tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối đó, biến chủ trương thành hành động cụ thể, nội dung lãnh đạo được thể hiện trên các mặt sau:

- Lãnh đạo việc thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật để kịp thời điều chỉnh, bảo vệ các quan hệ xã hội trong lĩnh vực PCMT.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, những năm qua, Đảng ủy Công an Trung ương và Ban cán sự Đảng các bộ, ngành đã chỉ đạo đẩy nhanh công tác nghiên cứu xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về PCMT để trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua nhằm đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn. Các Bộ: Công an, Lao động - Thương binh và Xã hội, Y tế, Tư pháp… đã xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành trên 20 văn bản pháp luật (Chỉ thị, Nghị định, Quyết định,...); phối hợp ban hành trên 30 văn bản (gồm các Thông tư, Thông tư liên tịch, …) quy định, hướng dẫn công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý trên các lĩnh vực: đấu tranh phòng, chống tội phạm; cai nghiện; các chế độ, chính sách đối với công tác cai nghiện phục hồi cho người nghiện ma tuý; công tác quản lý và kiểm soát tiền chất.

- Lãnh đạo Nhà nước xây dựng và thực hiện Chương trình Quốc gia về PCMT.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Chính phủ đã ban hành và triển khai thực hiện các Chương trình, Kế hoạch PCMT phù hợp với từng giai đoạn cụ thể, điển hình như: Kế hoạch tổng thể phòng, chống và kiểm soát ma tuý giai đoạn 1996-2000; Chương trình hành động PCMT giai đoạn 1998- 2000; Chương trình hành động PCMT giai đoạn 2001- 2005; Kế hoạch tổng thể PCMT đến năm 2010; Chương trình mục tiêu quốc gia PCMTđến năm 2010…

- Lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kiện toàn lực lượng phòng, chống và kiểm soát ma tuý.

Để tăng cường năng lực cho lực lượng PCMT, các cấp ủy Đảng đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, kiện toàn bộ máy cơ quan chuyên trách PCMT, đặc biệt là hệ thống tổ chức cơ quan thường trực, tham mưu về PCMT và cơ quan chuyên trách đấu tranh phòng chống tội phạm ma tuý từ Trung ương đến địa phương. Lực lượng chuyên trách đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma tuý được thành lập ở các Bộ: Công an, Quốc phòng và Tài chính (Tổng cục Hải quan). Đồng thời, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế đã chỉ đạo, bố trí cán bộ tham gia công tác xét nghiệm, cai nghiện và quản lý sau cai cho người nghiện ma tuý.

- Trực tiếp nghe báo cáo và cho ý kiến chỉ đạo về thực hiện nhiệm vụ PCMT.

Nghe báo cáo và cho ý kiến chỉ đạo là một hình thức lãnh đạo cụ thể của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý, bởi thông qua đó, cấp uỷ, lãnh đạo đơn vị, địa  phương nắm được diễn biến, tình hình tệ nạn ma tuý tại địa phương, những khó khăn, vướng mắc cần tập trung giải quyết, từ đó có ý kiến chỉ đạo trực tiếp đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, trong những năm qua, cấp uỷ đảng các địa phương như Sơn La, Tuyên Quang, Nghệ An… và các cấp uỷ đảng trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Toà án nhân dân tối cao đã thường xuyên nghe báo cáo và cho ý kiến chỉ đạo trực tiếp đối với những vụ án ma tuý phức tạp.

Thứ ba: Lãnh đạo các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phòng, chống và kiểm soát ma tuý.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên chính là cơ sở rộng rãi nhất của hệ thống chính trị, có vai trò quan trọng trong triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng về phòng, chống và kiểm soát ma tuý. Với chức năng, nhiệm vụ của mình, thông qua hoạt động thực tiễn đã đưa đường lối, chủ trương của Đảng trực tiếp đi vào cuộc sống, qua đó lôi cuốn được đông đảo quần chúng nhân dân tích cực tham gia đấu tranh PCMT. Nội dung lãnh đạo các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phòng, chống và kiểm soát ma tuý được thể hiện ở một số điểm như: 

- Lãnh đạo việc xây dựng phong trào quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội nói chung và PCMT nói riêng;

- Lãnh đạo việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về PCMT một cách sâu rộng trong các tổ chức, đoàn thể quần chúng, đến các cụm dân cư;

- Bố trí những cán bộ, đảng viên gương mẫu, thường xuyên quan hệ gần gũi để giúp đỡ các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng trong PCMT.

Thứ tư: Kiểm tra sự quản lý của Nhà nước, các cấp chính quyền.

Kiểm tra là một trong những phương thức lãnh đạo chủ yếu, là trách nhiệm của mỗi Đảng cầm quyền. Thông qua kiểm tra nhằm đảm bảo cho đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đúng đắn. Nội dung kiểm tra sự quản lý của Nhà nước, của các cấp chính quyền thực hiện công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý được thể hiện:

- Kiểm tra các chương trình, văn bản về phòng, chống và kiểm soát ma tuý do các cơ quan Nhà nước ban hành có phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng trong lĩnh vực này hay không?

- Kiểm tra hoạt động của các cơ quan Nhà nước trong việc thực hiện nhiệm vụ PCMT theo chức năng, nhiệm vụ.

- Kiểm tra công tác xây dựng lực lượng và hoạt động của các cơ quan chuyên trách, đặc biệt là lực lượng Công an nhân dan - lực lượng nòng cốt trong lĩnh vực PCMT.

Việc kiểm tra có thể được thực hiện toàn diện hoặc theo chuyên đề; kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất. Trong đó, cấp ủy Đảng ở các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm giúp Trung ương Đảng và Chính phủ kiểm tra hoạt động của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng trong việc chấp hành đường lối, chính sách của Đảng về phòng, chống và kiểm soát ma tuý. Căn cứ vào kết quả cụ thể; ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân, các cấp ủy Đảng kịp thời đề xuất, kiến nghị bổ sung các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho phù hợp với tình hình thực tiễn. Tổ chức Đảng trong các cơ quan chuyên trách PCMT phải thường xuyên kiểm tra hoạt động của các đơn vị, cán bộ chiến sỹ để kịp thời phát hiện những thiếu sót, những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện. 

      Phạm Văn Hưng