Quần đảo Trường Sa

Người Pháp gọi là Archipel des ile Spratley, người Anh, người Mỹ gọi là Spratley Islands hay Spratlies. Nhật gọi là Shinan Guto.

Quần đảo Trường Sa cách quần đảo Hoàng Sa tính đến đảo gần nhất là khoảng 350 hải lý, đảo xa nhất là khoảng 500 hải lý, cách Vũng Tàu 305 và các Cam Ranh 250 hải lý, cách đảo Phú Quốc 240 hải lý, cách Bình Thuận (Phan Thiết) 270 hải lý. Quần đảo trải dài từ 6o 2’ vĩ B, 111o28’ vĩ B, từ kinh độ 112 o Đ, 115 o Đ1.4) trong vùng biển chiếm khoảng 160.000 đến 180.000 km2. Biển tuy động nhưng diện tích các đảo, đá, bãi nổi trên mặt nước lại rất ít, chỉ tổng cộng 11km2.

Về số lượng đảo theo thống kê của tiễn sĩ Nguyễn Hồng Thao (Vụ Biển thuộc Ban Biên giới Chính Phủ) năm 1988 bao gồm 137 đảo, đá, bãi (1.5) không kể 5 bãi ngầm thuộc thềm lục địa Việt Nam (gồm bãi Phúc Trần, Huyền Trân, Quế Đường, Phúc Nguyên, Tứ Chính).

Theo thống kê của Pháp năm 1933 gồm 9 đơn vị chính là các đảo, đá, bãi phụ cận. Philipines đã liệt kê mộ danh sách 53 đơn vị gồm hòn đảo và cù lao trong một khu vực 976 dặm vuông. Căn cứ vào hải đồ vẽ năm 1979 của Cục Bản đồ Qân Sự Bộ Tổng Tham Mưu (Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam), quần đảo Trường Sa có thể chia ra làm chín cụm chính kể từ Bắc Xuống Nam:

1. Cụm Song Tử gồm 2 đảo, đá, 2 bãi:

Song Tử Đông (11o 255’ vĩ B, 114o20’ kinh Đ).

Song Tử Tây (11o255’ vĩ B, 114o kinh Đ)

Hai hòn đảo này sinh đôi nằm ở cực bắc của quần đảo trường sa, ngang vĩ đọ với Phan Rang (NInh Thuận). Chính vì có vị trí này mà đội Bắc Hải hoạt động ở vùng này từ cuối thể kỷ XVII lấy xuất đinh từ tỉnh Bình Thuận. Trên đảo có những cây cao trung bình, nhiều phân chim có thể chế biến thành phân bón. Vòng quanh hai đảo này, về phía Đông và Nam chừng năm hải lý có nhiều mỏm đá ngầm. Rong biển mọc nhiều ở đây.

Song Tử Đông hơi tròn, diện tích 20 acres, dài 900m, rộng 250m, cao độ 3m, có nhiều bãi cát và san hô xung quanh, nhiều cây cối, một ít dừa. Năm 1963, Việt Nam Cộng Hòa có dựng một bia chủ quyền. Philippines cho quân chiếm đóng từ năm 1968.

Song Tử Tây hình lưỡi liềm, diện tích nhỏ hơn Song Tử Đông, dài 700m, rộng 300m, có nước ngọt, có một vườn dừa và nhiều cây nhỏ. Có tháp rada thời Việt Nam Cộng Hòa. Hiện Quân Đội Nhân Dân Việt Nam đang trấn giữ cả hòn đảo.

Cụm Song Tử còn có Đá Bắc (11o28 vĩ B, 114o kinh Đ), Đá Nam (11o vĩ B, 114o18 kinh Đ)
Phía Đông cụm Song Tử còn có bãi cạn Đinh Ba ở phía Bắc,11o20 vĩ B, 114o42 kinh Đ) và bãi Núi Cầu , , 11o205 vĩ B, 114o35 kinh Đ phía Nam.

2. Cụm đảo Thị Tứ

Ở phía Nam cụm Song Tử, gồm đảo Thị Tứ và các bãi đá

- Đảo Thị Tứ 11 o 027 vĩ B, 114o17 kinh Đ). Đảo nằm ở phía Đông Bắc của đảo Trường Sa (Spratley) do san hộ tạo thành lẫn với cát trắng và đá vôi.

Đảo hình bầu dục, bề ngang 550m, dài 700m, có giếng nước ngọt. Trên đảo có cây mù u, cây bàng, nhiều cây leo chằng chịt. Chung quanh đảo có rất nhiều rong biển và các bãi đá ngầm. Quanh đảo có nhiều cá, đổn đột, rong biển.

-Phía Bắc Đảo Thị Tứ gồm Đá Hoài An (11o03 vĩ B, 114o134 kinh Đ), đá Tri Lễ (11o037 vĩ B, 114o154 kinh Đ), đá Vĩnh Hảo (11o045 vĩ B, 114o22 kinh Đ), đã Cái Vung (11o079 vĩ B, 114o115 kinh Đ).  – Phía Nam đảo Thị Tứ là đá.

3. Cụm Loai Ta

Ở phía Đông cụm Thị tứ gồm đảo Loai Ta phía dưới và cồn San Hô Lancan hay An Nhơn 10o45 vĩ B, 114o33 kinh Đ ở phía Đông. Đảo hình tròn, đường kính 300m, cao chừng 2m, có nhiều cây lớn mọc quanh đảo. Phía Bắc đảo có nhiều cây dừa. Vòng quanh đảo có nhiều bãi cát trắng tạo nên vẻ đẹp nên thơ, có giếng nước ngọt nhưng rất ít nước.

Cụm còn có đá An Lão 11o038 vĩ B, 114o48 kinh Đ, bãi Đường 11o vĩ B, 114o42 kinh Đ), bãi An Nhơn Bắc (đá cuội) 10o465 vĩ B, 114o34 kinh Đ), bãi Lọai Ta Bắc 11o422 vĩ B, 114o210 kinh Đ), bãi Lọai Ta Nam 11o427 vĩ B, 114o195 kinh Đ. Phía Đông cụm Loại Ta có đảo Dừa và Đá Cá Nhám.

4. Cụm đảo Nam Yết.

- Ở phía Nam cụm Loại Ta, nằm kết một vòng san hô Tizart Bank, gồm đảo Nam Yết (10o11 vĩ B, 114o217 kinh Đ), đảo Sơn Ca (11o227 vĩ B, 114o285 kinh Đ), cùng bãi Bàn Than (10o231 vĩ B, 114o245 kinh Đ), đá Núi Thị (10o247 vĩ B, 114o348 kinh Đ), đá En Đất (10o21 vĩ B, 114o41 kinh Đ), đá Lạc ( 10o102 vĩ B, 114o148 kinh Đ)) , đá Gaven (10o127 vĩ B, 114o13 kinh Đ), đá Lớn (10o045 vĩ B, 114o52 kinh Đ), đá Nhỏ (10o015 vĩ B, 114o52 kinh Đ), đá Đền Cây Cỏ (10o147 vĩ B, 114o375 kinh Đ), Cụm này có đảo rộng nhất của Trường Sa là Ba Bình và cao nhất là đảo Nam Yết.

+ Đảo Nam Yết (10o11 vĩ B, 114o217 kinh Đ).
Đảo lớn thứ hai sau Ba Bình, song là hòn đảo cao nhất của quần đảo, ở phía Nam của cụm, hình chữ C, dài khoảng 700m, rộng 250m cao 4,7m (15ft). Trên đảo có nhiều loại cây, nhiều nhất là cây hú xương (cao hơn 3m), cây nhàu (cao hơn 3m), mù u (5m), dừa cao nhất (khoảng 12m) và nhiều giống cây nhỏ có gai vùng nhiệt đới. Chim, vít ở đây rất ít, Giếng nước không ngọt, hơi lờ lợ. Chung quanh đảo có vòng san hô và nhiều bãi đá ngầm.
(Phía Bắc đảo có cầu tàu đối diện với đảo Ba Bình do Đài Loan chiếm đóng). Tại đây có công sự phòng thủ kiên cố, được đặt bộ chỉ huy toàn thể quân lính Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975, quân đội nhân dân Việt Nam đã tiếp quản.

+Đảo Sơn Ca (10o227 vĩ B, 114o285 kinh Đ).
Đảo có hình giống chữ C, dài 391m, rộng 156m, cao 3m (so với mực nước trung bình).
Đảo có các loại cây như hú xương, bang, chiếc bạc và cỏ dại, dây leo mọc khắp nơi. Trước năm 1975 đều có quân đội Việt Nam Cộng Hòa chiếm đóng và sau đó được Quân Đội Nhân Dân Việt Nam tiếp quản.

+ Đảo Ba Bình (10o0228 vĩ B, 114o217 kinh Đ).
Đảo lớn nhất của quần đảo Trường Sa, độ cao chừng 4m (13ft) thấp hơn Nam Yết một chút; theo niên giám Đài Loan 1993, dài 1360m cao 3,8m diện tích 489.600m 2 (gần 50 ha).
Có điều kiện sinh hoạt tốt nhất, đất đai màu mỡ, trồng trọt khoai mì, rau cải,chuối… Chung quanh có san hô, mặt nước khá yên tĩnh, tiểu đĩnh có thể cập bến khá tốt. Phía Tây Nam cụm Nam Yết có đá Chữ Thập (F 9o353 vĩ B, 114o542 kinh Đ). Hòn đá chữ Thập là chỗ cao nhất của một bãi cạn dài 25km, rộng tối đa 6 km, bị quân Trung Quốc chiếm đóng, biến nơi đây thành cơ sở quân sự quan trọng.

5. Cụm đảo Sinh Tồn

Ở phía Nam quần đảo Nam Yết. Gồm có đảo Sinh Tồn (9o526 vĩ B, 114o192 kinh Đ) )(hình 1.28), đá Sinh Tồn Đông, (9o526 vĩ B, 114o192 kinh Đ), đã Nhạn Gia (9o532 vĩ B, 114o202 kinh Đ), Đá Bình Khê (9o530 vĩ B, 114o232 kinh Đ), Đá Ken Nan ((9o535 vĩ B, 114o273 kinh Đ), Đá Tư Nghĩa ( (9o542 vĩ B, 114o293 kinh Đ), Đá Bãi Khung ( 9o565 vĩ B, 114o335 kinh Đ), Đá Đức Hòa ( 9o573 vĩ B, 114o348 kinh Đ), Đá Ba Đầu ( 9o59 vĩ B, 114o390 kinh Đ), Đá An Bình (9o535 vĩ B, 114o364 kinh Đ), Đá Bia (9o497 vĩ B, 114o302 kinh Đ) Đá Văn Nguyên (9o407 vĩ B, 114o285 kinh Đ), Đá Phúc Sỹ (9o467 vĩ B, 114o240 kinh Đ), Đá Len Đao, Đá Gạc Ma (9o420 vĩ B, 114o127 kinh Đ), Đá Cô Lin (9o450 vĩ B, 114o138 kinh Đ), Đã Nghĩa Hành (9o50 vĩ B, 114o157 kinh Đ), Đa Tam Trung (9o511 vĩ B, 114o160 kinh Đ), Đá Sơn Hà(9o52 vĩ B, 114o175 kinh Đ).
Ba hòn đảo trên và một số hòn đảo nhỏ nổi lên tạo thành một vòng đài san hô có tên là “Union Reef”.

6. Cụm đảo Trường Sa.

Ở phía Nam và phía Tây Nam của cụm Sinh Tồn, trải dài theo chiều ngang, gồm có 3 đảo, các đá, bãi: Đá Lát ( 8o358 vĩ B, 111o55 kinh Đ), Đảo Trường Sa ( 8o384 vĩ B, 111o55 kinh Đ) (hình 1.30), Bãi Đá Tây ( 8o52 vĩ B, 112o14 kinh Đ), Đá Đông (8o502 vĩ B, 111o345 kinh Đ), Đá Châu Viên (8o53 vĩ B, 111o500 kinh Đ), Đa Tốc Khan (A 8o50 vĩ B, 111o00 kinh Đ), Đá Núi Le (8o45ĩ B, 111o11 Kinh Đ), Đá Tiên Nữ (T8o52 vĩ B, 111o39 kinh Đ).

Cụm đảo Trường Sa nằm phia Đông, kế cận các bãi, đá thuộc thềm lục địa Việt Nam như Phúc Tần, Huyền Trân, Quế Đường, Phúc Nguyên, Tư Chính. Đảo lớn nhất là đảo Trường Sa (hình 1.29), người Pháp đã gọi là đảo bão tố ( Ile de Tempete), có dạng hình tam giác cân mà đấy hơi chệch về phía Bắc. Đáy dài 350m, hai cạnh kia, mỗi cạnh dài 450m, cao độ ở phía Bắc là 3,5m  ở phía Nam là 2,1m so với mặt nước lúc nước ròng. Có khả năng thiết lập phi đạo. Sau năm 1975 Việt Nam đã xây sân bay dài 800m.
Không có cây lớn, nhiều nhất là Nam Sâm, có dược tính, các loại rau sam, Muống biển. Có loại chim Hải Âu trắng, sơn ca, chim én. Có giếng nước ngọt , khá sâu, độ cao 3m, ngọt tốt 9/10, xong lại có mùi tanh của san hô.

Trước năm 1975 có quân trú phòng Việt Nam Cộng Hòa, có cầu tàu về phía Tây Đảo. Sau khi tiếp quản, Quân đội Nhân Dân Việt Nam đã xây càu tàu lớn hơn.
Ngoài ra còn có đảo Trường Sa Đông (8o55 vĩ B, 112o21 kinh Đ), Đảo Phan Vinh (8o58 vĩ B, 113o 413 kinh Đ).

7. Cụm đảo An Bang

Ở phía Nam cụm đảo Trường Sa (Spratley) gồm có một đảo và các bãi, đá: Đá Ba Kè (7o56 vĩ B, 111o 440 kinh Đ), Bãi Đất ( 7o41 vĩ B, 113o 440 kinh Đ). Bãi Đinh (7o34 vĩ B, 111o 345 kinh Đ), Bãi Vũng Mây (J7o47 vĩ B, 113o 35 kinh Đ), Bãi Thuyền Chài ( 8o10 vĩ B, 113o 18 kinh Đ), Đá Hà Tần (  8o045 vĩ B, 113o 10 kinh Đ), Đá Tân Châu (10o505 vĩ B, 115o 51 kinh Đ), Đa Lục Giang (  10o105 vĩ B, 115o 215 kinh Đ), Đa Long Hải ( 10o105 vĩ B, 115o 17 kinh Đ), Bãi Trăng Khuyết (8o52 vĩ B, 113o 51 kinh Đ), Đá Công Đo (8o22 vĩ B, 115o 13 kinh Đ), Đá Kỳ Vân (7o37 vĩ B, 113o 56 kinh Đ), Bãi Kiệu Ngựa (7o37 vĩ B, 113o 56 kinh Đ),  Đá Hoa Lau (7o24 vĩ B, 113o 56 kinh Đ), Đá Sắc Lôt (6o565 vĩ B, 113o 36 kinh Đ), Đá Louisa (6o209 vĩ B, 113o 154 kinh Đ).

Đảo duy nhất là đảo An Bang (7o 522 vĩ B, 113o 542 kinh Đ). Đảo An Bang giống như một cái túi đáy nằm ở phía Đông và miện túi thắt lại ở phía Tây. Đảo tương đối là nhỏ và dài, chỉ rộng 20 m so với mặt nước lúc nước ròng.

8 Cụm đảo Bình Nguyên.

Cụm đảo ở về phía Đông gồm đảo Bình Nguyên (10o49 vĩ B, 115o 495 kinh Đ), và đảo Vĩnh Viễn (10o44 vĩ B, 115o 48 kinh Đ). Mỗi đảo diện tích khoảng 15 acres. Đảo Vĩnh Viễn dài chừng 580m, cao khoảng 2m, Đảo Bình Nguyên thấp hơn, rất hẹp bề ngang.

Phía Nam gần đảo Vĩnh Viễn có Đá Hoa (10o32 vĩ B, 115o 432 kinh Đ), Đá Đít Kim Sơn (10o325 vĩ B, 115o 472 kinh Đ), Đá Đin (10o30 vĩ B, 115o 421 kinh Đ), Đá Hàn Sơn (10o28 vĩ B, 115o 115 kinh Đ), Đá Pét (10o276 vĩ B, 115o 464 kinh Đ), Cồn san hô Giắc- xôn. Về phía Nam, xa hơn nữa có đá Vành Khăn ( 9o 55 vĩ B, 115o 32 kinh Đ), Bãi Cỏ Mây ( 9o44 vĩ B, 115o515 kinh Đ), Bãi Cạn Suối Ngà (29o195 vĩ B, 115o555 kinh Đ), Đá Bốc Xan (9o353 vĩ B, 116o095kinh Đ), Bãi Cạn Sa Bin ( 9o45 vĩ B, 116o29 kinh Đ).  Phía Đông cụm đảo Bình Nguyên là cụm đảo Vĩnh Viễn có đã Hợp Kim ( 10o49 vĩ B, 116o06 kinh Đ), Bãi Mỏ Vịt (10o54 vĩ B, 116o205 kinh Đ),  Đá Ba Cờ  (19o43 vĩ B, 5o116 kinh Đ), Đá Khúc Giac (10o37 vĩ B, 116o10 kinh Đ), Đa Bá, Đá giò Gà (10o485 vĩ B, 116o515 kinh Đ).  Bãi Cạn Nam, (  10o  28 vĩ B, 116o  42 kinh Đ), Đá Chà Và (10o345 vĩ B, 117o017 kinh Đ), Bãi Cạn Nâu ( 10o44 vĩ B, 117o189 kinh Đ),  Bãi Cạn Rạch Vang (10 o40 vĩ B, 117o165 kinh Đ), Bãi Cạn Rạch Lấp (o45 vĩ B, 116o29 kinh Đ) Carnatic Shoal10o06 vĩ B, 117o205 kinh Đ),  Bãi Cạn Na Khoai (10 o205 vĩ B, 115o165 kinh Đ).

(nguồn biên tập theo website nghiencuubiendong.vn)