Những nhận thức cơ bản về bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia theo quan điểm Đại hội X của Đảng

Tổng kết hai mươi năm đổi mới đã cho ta nhiều bài học quý báu, trong đó giúp chúng ta có được nhận thức mới, tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc nói chung, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới nói riêng .

Về nhận thức, chúng ta ngày càng thấy rõ hơn, đầy đủ hơn và toàn diện hơn về nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.Đồng thời, cũng nhận thức sâu sắc về những yếu tố cấu thành, những chủ trương, biện pháp tạo nên sức mạnh tổng hợp của quá trình bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia trong điều kiện hiện nay.

Văn kiện Đại hội X cuả Đảng chỉ rõ: “Kết hợp kinh tế- xã hội với quốc phòng- an ninh theo phương châm phát triển kinh tế- xã hội là nền tảng để bảo vệ Tổ quốc; ổn định chính trị, củng cố quốc phòng- an ninh vững mạnh là điều kiện để phát triển kinh tế- xã hội”

Tư tưởng bao trùm ở đây là gắn quốc phòng- an ninh với phát triển kinh tế- xã hội và ổn định chính trị. Vì thế, công tác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia được xuất phát và chỉ đạo bởi nền tảng tư tưởng cơ bản ấy.

Bảo vệ an ninh biên giới quốc gia không chỉ là đối phó với hành động vũ trang xâm lược của kẻ địch từ bên ngoài, mà còn phải đặc biệt chăm lo xây dựng, giữ vững bên trong, đối phó với những thủ đoạn phi vũ trang cả bên ngoài và bên trong nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Sức mạnh đó không chỉ của lực lượng vũ trang mà còn là sức mạnh tổng hợp của đất nước, lấy sức mạnh kinh tế, chính trị làm cơ bản.

Ngay từ nhiều năm trước đây Đảng ta xác định: Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và lãnh thổ toàn diện của Tổ quốc, ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hành động phá hoại và xâm lược của kẻ thù. Đến Đại hội IX của Đảng chỉ rõ: Bảo vệ Tổ quốc là bảo vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Những nhận thức trên đây về bảo vệ Tổ quốc nói chung, bảo vệ an ninh biên giới quốc gia nói riêng đã mở rộng nhiệm vụ, nội dung, hình thức, biện pháp của công tác này trong quá trình toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế. Điều đó, khắc phục lối tư duy phiến diện, giản đơn, một chiều không thấy mối quan hệ biện chứng, tính toàn diện, tổng thể trong bảo vệ an ninh biên giới quốc gia ở thời đại ngày nay. Đại hội X của Đảng cho ta những nhận thức cơ bản về bảo vệ an ninh biên giới quốc gia hiện nay gồm những vấn đề chính sau:

1. Bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia là góp phần kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Bảo vệ an ninh biên giới quốc gia luôn lấy việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế- xã hội, coi đó là lợi ích lớn nhất của Tổ quốc ta, nhân dân ta, dân tộc ta. Đồng thời, chính là sức mạnh bên trong, nhân tố nội sinh để giữ vững độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội một cách bền vững, lâu dài. Để được như vậy, trong bảo vệ an ninh biên giới quốc gia, phải gắn với các nhiệm vụ quốc phòng- an ninh với phát triển kinh tế, hoạt động đối ngoại và công tác đảng, công tác vận động quần chúng nhân dân, chủ động phòng ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu những nhân tố bên trong và bên ngoài hòng xâm phạm chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

2. Phương châm chỉ đạo an ninh biên giới quốc gia là giữ vững nguyên tắc chiến lược kết hợp với sự mềm dẻo, khôn khéo, linh hoạt sách lược

Kế sách lâu bền bảo vệ an ninh biên giới quốc gia là tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân trong nước, phát huy sức mạnh của nhân dân, dựa vào dân và sự đồng tình ủng hộ của nhân dân các nước láng giềng cũng như dư luận đồng tình ủng hộ rộng rãi của nhân dân quốc tế. Vạch mặt âm mưu thủ đoạn của bọn phản động chống phá để cô lập chúng. Coi biện pháp giáo dục, thuyết phục, phòng ngừa là chính, đi đôi với giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật, xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm. Giáo dục, lôi kéo những người lầm đường lạc lối, không để họ hình thành tổ chức độc lập dưới bất cứ hình thức nào. Xử lý kịp thời mọi mầm mống gây mất an ninh biên giới, không để bị động, bất ngờ, đối phó thụ động.

3.  Sức mạnh của bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị

Trong điều kiện mở cöa hội nhập kinh tế quốc tế, toàn cầu hóa giao lưu quốc tế, việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia không thể chỉ là công việc của những người chuyên trách, của Bộ đội Biên phòng mà là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân trong cả nước. Dù những người trực tiếp sống, làm việc nơi biên giới, hải đảo, hay ở sâu trong nội địa, mọi biến động nơi biên giới đều bị tác động, tùy theo mức độ khác nhau. Vì thế, khối đại đoàn kết toàn dân tộc là sức mạnh vô địch, lâu bền, vững chắc, bảo đảm cho sự ổn định các vùng biên giới quốc gia. Nhân dân là tai mắt, là lực lượng bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia có ở mọi nơi, những địa điểm xung yếu nhất, vùng sâu, vùng xa, vùng cao; có ở mọi lúc, là lực lượng thường xuyên, tại chỗ, bảo vệ an ninh biên giới quốc gia có hiệu quả nhất. Dựa vào dân là bài học muôn thuở của mọi công việc không chỉ là bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Muốn vậy phải kiên trì và có biện pháp sáng tạo tuyên truyền giáo dục vận động nhân dân. Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Không ngừng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội bền vững vùng dân cư nơi biên giới, hải đảo.

4. Không ngừng cảnh giác, đấu tranh kiên quyết với mọi âm mưu "diễn biến hòa bình"  của các thế lực thù địch nơi biên giới, hải đảo

Lợi dụng điều kiện kinh tế- tự nhiên khó khăn, phức tạp, các thế lực thù địch ra sức tuyên truyền, chia rẽ, kích động, nói xấu, vu cáo ta không quan tâm đến đời sống nhân dân; mất dân chủ, vi phạm nhân quyền; đàn áp, ngăn cấm tôn giáo… Chúng tổ chức những người kém hiểu biết, thiếu thông tin đi theo chúng chống phá ta, vượt biên trái phép, tham gia các hoạt động bạo loạn, lật đổ, gây bất ổn nơi biên giới, hải đảo. Vấn đề cốt lõi là làm cho dân hiểu, không mắc mưu địch, không chứa chấp chúng và kịp thời tố giác, phát hiện đúng người, đúng tội để cùng với Bộ đội Biên phòng đấu tranh phá vỡ kịp thời mọi âm mưu chống phá của địch.

5. Tiến hành đồng bộ các giải pháp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Trong bối cảnh mới vừa có thuận lợi, vừa có khó khăn, công tác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, ngăn ngừa, đẩy lùi mọi âm mưu hoạt động chống phá, thù địch không để bị động, bất ngờ chúng ta phải tiến hành đồng bộ hệ giải pháp sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý, điều hành của nhà nước trong bảo vệ vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Đảng nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung hệ thống cơ cấu tổ chức đảng, tập trung chỉ đạo thống nhất từ trung ương xuống cơ sở những chủ trương, đường lối, quan điểm bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Tổ chức cơ sở đảng ở địa phương cụ thể hóa đường lối của Đảng, tích cực chủ động, sáng tạo đưa các chủ trương đó vào cuộc sống ở địa phương mình một cách thích hợp. Xây dựng củng cố tổ chức cơ sở đảng, hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch, vững mạnh. Các cơ quan chức năng từ trung ương tới địa phương làm tốt chức năng của mình phục vụ kịp thời, đầy đủ, có hiệu quả cho bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Hai là, phát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng tiềm lực bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Muốn có tiềm lực bảo vệ an ninh biên giới quốc gia phải huy động, phát huy được nguồn sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị cùng tham gia. Đặc biệt, coi trọng xây dựng tiềm lực kinh tế, củng cố, nâng cao đời sống nhân dân nơi biên giới. Đặt phát triển kinh tế- xã hội biên giới trong tổng thể chiến lược phát triển chung của đất nước. Xây dựng biên giới hiện đại, phồn vinh, bền vững. Chú trọng củng cố các điều kiện vật chất với củng cố đời sống tinh thần, không ngừng nâng cao trình độ nhận thức, ý thức trách nhiệm, tinh thần làm chủ biên giới quốc gia của các tầng lớp nhân dân. Đồng thời, tạo điều kiện để đồng bào yên tâm sinh sống lâu dài vùng biên giới, làm cho biên giới ngày càng đổi mới và phát triển.

Ba là, đẩy mạnh xây dựng thế trận toàn dân bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Tiếp tục đổi mới, bổ sung, điều chỉnh thế trận bố trí các lực lượng tác chiến kết hợp giữa Bộ đội Biên phòng, lực lượng chủ lực với địa phương; tại chỗ với cơ động; trên không với trên bộ, trên biển và đất liền, biển đảo… Từ đó có thế trận phòng thủ, tấn công chặt chẽ, hợp lý, hiệu quả không bị động, bất ngờ.

Từng địa phương, cơ sở có biện pháp tích cực để huy động sức mạnh tổng hợp tại chỗ để có thể tự chủ, tự giải quyết mọi tình huống khi xảy ra trên địa bàn. Việc bố trí dân cư, điều chuyển dân cư biên giới khi cần phải chuẩn bị tốt cơ sở hạ tầng, tạo mọi điều kiện để nhân dân sớm ổn định, yên tâm phấn khởi sinh sống lâu dài. Đồng thời, có biện pháp chống di dân tự do gây mất ổn định biên giới.

Bốn là, chăm lo xây dựng lực lượng chuyên trách (Bộ đội Biên phòng) bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia

Chú ý xây dựng lực lượng vững mạnh về chính trị tư tưởng: giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng; xây dựng phẩm chất chính trị đạo đức, lối sống cho cán bộ, chiến sỹ; xây dựng mối quan hệ gắn bó máu thịt với nhân dân. Xây dựng về tổ chức Bộ đội Biên phòng: xây dựng theo nguyên tắc tập trung, thống nhất từ trung ương đến cơ sở; ổn định lâu dài chức năng, nhiệm vụ, hệ thống tổ chức của Bộ đội Biên phòng, có quy hoạch, kế hoạch xây dựng lực lượng dài hạn, ngắn hạn. Hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ huy đối với Bộ đội Biên phòng và công tác biên phòng; xây dựng hoàn thiện quy chế phối hợp hiệp đồng với các lực lượng..., nâng cao chất lượng tổng hợp, tăng cường sức chiến đấu và trình độ sẵn sàng chiến đấu của Bộ đội Biên phòng. Điều đó đặt ra phải đổi mới công tác tổ chức bộ máy, nguồn lực con người, hiện đại hóa các điều kiện phương tiện, chăm lo sức khỏe bộ đội… nâng cao năng lực chiến đấu cho cán bộ, chiến sỹ.

Tập trung nghiên cứu khoa học, làm rõ những vấn đề cơ bản, cốt yếu liên quan đến bảo vệ an ninh biên giới quốc gia hiện nay.

PGS,TS. Trần Quang Nhiếp