Nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ biên giới quốc gia cho đồng bào các dân tộc thiểu số ở khu vực biên giới trong tình hình mới

 Chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia là rất thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của toàn đảng, toàn quân và toàn dân để thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.

Biên giới đất liền nước ta dài trên 4.703km, tiếp giáp với 3 nước: Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia; có bờ biển dài hơn 3.260km, với vùng biển rộng hơn một triệu km², tiếp giáp với hải phận quốc tế và vùng biển 9 nước, vùng lãnh thổ, bao gồm: hơn 3.000 hòn đảo lớn, nhỏ (trong đó, có gần 2.800 đảo ven bờ) và 2 quần đảo lớn là Hoàng Sa, Trường Sa. Khu vực biên giới gồm 1.075 xã, phường, thị trấn; 226 huyện, thị xã của 44 tỉnh, thành phố, có số dân hơn 8,3 triệu người, với 49 thành phần dân tộc, có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống, có 6 tôn giáo chính với khoảng gần 2 triệu tín đồ.

Trải qua hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước, ông cha ta luôn coi biên cương là “phên dậu” của đất nước, sự bình yên hay biến loạn nơi đây đều liên quan đến sự an nguy của đất nước. Vì vậy, “kế sách biên phòng” luôn được các triều đại quan tâm coi trọng, thể hiện quyết tâm bảo vệ bờ cõi, giữ yên từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Đi đôi với xây dựng lực lượng đồn trú nơi biên ải, các triều đại phong kiến thường xuyên quan tâm chăm lo đến đời sống của các tộc người cư trú trên địa bàn biên giới bằng nhiều chính sách khác nhau.

Hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc nói chung và xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia nói riêng có bước phát triển mới, đặt ra yêu cầu đòi hỏi cao hơn về nhiều mặt. Do đó, việc tuyên truyền giáo dục tạo sự thống nhất nhận thức và hành động trong toàn đảng, toàn dân, toàn quân về bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia là yêu cầu cấp thiết; trong đó giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia cho đồng bào các DTTS là hết sức quan trọng, vừa có ý nghĩa trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài. Sự cấp thiết đó xuất phát từ các yếu tố, nội dung cụ thể như sau:

1. Từ tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về vai trò của đồng bào các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia

Bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, biên giới quốc gia là việc lớn, quan hệ đến an nguy, hưng vong của mỗi đất nước. Từ xưa đến nay, dù ở thể chế chính trị hay bất cứ giai đoạn lịch sử nào, các quốc gia trên thế giới đều coi tăng cường biên phòng là nhiệm vụ chiến lược, làm cho đất nước ổn định và phát triển.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác bảo vệ biên giới và quan tâm đến lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP). Đồng thời, quán triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin: "Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng", Người đánh giá: Nhân dân các dân tộc biên giới có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Bác luôn nhắc nhở BĐBP (thời đó còn gọi là Công an nhân dân vũ trang) chăm lo bồi dưỡng, phát huy sức mạnh của nhân dân các dân tộc để bảo vệ vững chắc biên cương Tổ quốc, Người căn dặn: "Bất kỳ việc to việc nhỏ đều  phải dựa vào lực lượng nhân dân ... việc giữ gìn trật tự an ninh càng phải dựa vào sáng kiến và lực lượng của nhân dân"; vì vậy, "Phải gần gũi nhân dân, dựa vào lực lượng nhân dân, xa rời dân thì tài tình mấy cũng không làm gì được", "Một vạn công an chỉ có hai vạn tai, hai vạn mắt, hai vạn tay chân, nhưng nhân dân có hàng triệu tai, hàng triệu mắt, hàng triệu chân tay. Cho nên chúng ta phải dựa vào dân để hoạt động". Tư tưởng lớn của Người ở đây là dân yên thì biên phòng mới vững, biên phòng muốn vững phải yên dân; đó là kế sách dựa vào dân để bảo vệ biên giới; đó cũng là quan điểm cơ bản của Đảng ta về xây dựng nền biên phòng toàn dân. Thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nói chung, trong sự nghiệp xây dựng, quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, biên giới quốc gia nói riêng, Đảng ta hết sức coi trọng công tác dân vận nhằm khơi dậy, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới của quốc gia.

Nghị quyết số 11/NQ-TW, ngày 8-8-1995 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) về xây dựng BĐBP trong tình hình mới khẳng định: "Nhiệm vụ biên phòng trong tình hình mới rất toàn diện và phức tạp, bao gồm: bảo vệ biên giới trên bộ, trên biển, bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự xã hội, chống xâm nhập trái phép và chống buôn lậu qua biên giới, bảo vệ tài nguyên đất nước, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển với các nước láng giềng. Đó là nhiệm vụ rất to lớn, nặng nề và lâu dài". Nghị quyết còn nhấn mạnh: "Trong thời gian tới, BĐBP cần phải liên hệ chặt chẽ với quần chúng, dựa vào quần chúng để thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, phải tích cực xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh, thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh, gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trên vùng biên giới".

Quán triệt sâu sắc các quan điểm và tư tưởng chỉ đạo trên, ngay từ những ngày đầu dựng đồn, lập trạm, cán bộ, chiến sĩ BĐBP đã vượt qua nhiều khó khăn đến từng gia đình, đưa đồng bào về định canh, định cư, lập bản làng để từng bước hình thành “lũy thép” biên phòng nhân dân. Thực tiễn hơn 55 năm quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia của BĐBP đã khẳng định: nơi đâu, đồn biên phòng nào dựa vào dân, biết quan tâm đến đời sống nhân dân, biết vận động nhân dân thì bảo vệ biên giới tốt. Nhân dân các dân tộc ở biên giới khi được lãnh đạo, tổ chức chặt chẽ và được tuyên truyền giáo dục nhận thức đúng nhiệm vụ, thông suốt về tư tưởng thì sẽ là lực lượng quyết định mọi thắng lợi của công tác biên phòng. Trong thế trận biên phòng, nhân dân các dân tộc ở biên giới là lực lượng to lớn nhất, có ở khắp nơi, tham gia quản lý, bảo vệ biên giới trên nhiều lĩnh vực hoạt động bảo vệ đường biên, mốc giới, đấu tranh chống lấn chiếm, vượt biên, xâm nhập, chiến đấu chống kẻ thù xâm lược, xây dựng biên giới hòa bình hữu nghị... Như vậy, trong mọi nơi, mọi lúc, mọi thời kỳ, nhân dân các dân tộc là chỗ dựa cơ bản, là sức mạnh vững chắc nhất của BĐBP trên khắp dải biên cương của Tổ quốc, đúng như lời Bác dặn: "Bất kỳ trong tình huống nào cũng phải bám chắc lấy dân, dựa vào dân để tồn tại. Đó là chìa khóa của mọi thắng lợi".

2. Từ vị trí vai trò của đồng bào các DTTS trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Nước ta có 54 dân tộc cùng chung sống, trong đó có 53 DTTS với dân số 12.250.436 người, chiếm khoảng 14,3% dân số cả nước, cư trú chủ yếu ở 52 tỉnh, thành phố. Vùng dân tộc và miền núi nước ta chiếm ¾ diện tích, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng và bảo vệ môi trường sinh thái.

Trong thời kỳ kháng chiến, địa bàn miền núi, biên giới và đồng bào các dân tộc là chỗ dựa vững chắc, hậu phương lớn để xây dựng lực lượng cách mạng làm nên các chiến thắng vẻ vang của dân tộc. Trong quá trình phát triển đất nước, khu vực biên giới luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, bộ mặt nông thôn miền núi nói chung, khu vực biên giới nói riêng đã có nhiều thay đổi, công tác xóa đói, giảm nghèo có nhiều tiến bộ, kết cấu hạ tầng được đầu tư một bước; sự nghiệp giáo dục, y tế đạt được nhiều kết quả tích cực, quốc phòng, an ninh được giữ vững; đồng bào DTTS luôn phát huy truyền thống yêu nước, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước.

Đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới là lực lượng và nguồn lực tại chỗ quan trọng tham gia thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Việc tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia cho đồng bào DTTS là rất cần thiết nhằm nâng cao nhận thức cho đồng bào về vị trí, ý nghĩa thiêng liêng của lãnh thổ, biên giới quốc gia; về yêu cầu xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới; vai trò trách nhiệm của mỗi công dân, toàn xã hội, đặc biệt đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới là lực lượng trực tiếp tham gia xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi biên giới.

Việc giáo dục tinh thần bảo vệ vững chắc chủ quyền, biên giới quốc gia còn góp phần làm thức tỉnh một bộ phận đồng bào DTTS nhận thức chưa đầy đủ, thiếu ý thức cộng đồng, ý thức trách nhiệm với xã hội, với vận mệnh dân tộc, đất nước; đưa họ quay về hòa nhập với cộng đồng, thôn bản.

3. Từ âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch

Các thế lực thù địch tăng cường thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ đối với cách mạng nước ta; chúng triệt để lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, chủ quyền biên giới, biển đảo, để kích động quần chúng gây rối, gây bạo loạn; đặc biệt là tác động, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “phi chính trị hóa quân đội”, nhằm gây chia rẽ nội bộ, chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc và xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ chính trị ở nước ta; trong đó đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới là đối tượng chính chúng tập trung lôi kéo, để tạo dựng ngọn cờ.

Các tổ chức phản động lưu vong ở nước ngoài tiến hành hỗ trợ, móc nối với các tổ chức phản động trong nước mua chuộc, lôi kéo đội ngũ cán bộ, trí thức người dân tộc có uy tín, có học vị và có vị trí trong xã hội tham gia các tổ chức phản động, tụ tập quần chúng tiến hành hoạt động chống đối chính quyền, tạo ra các “điểm nóng” về an ninh trật tự ở khu vực biên giới.

Các thế lực thù địch nghiên cứu những vấn đề có tính lịch sử của các dân tộc ở khu vực biên giới, nhất là đồng bào dân tộc Mông, để lôi kéo đồng bào tham gia các tổ chức phản động, kích động chia rẽ tạo ra mâu thuẫn với cấp ủy, chính quyền địa phương, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, chống phá cách mạng Việt Nam.

Thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, tiến hành các hoạt động phá hoại về tư tưởng, kích động tư tưởng ly khai, tự trị, gây chia rẽ, mâu thuẫn giữa đồng bào các dân tộc, tôn giáo phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Lợi dụng sơ hở, thiếu sót của một số cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ để làm giảm uy tín của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở, kích động, lôi kéo đồng bào tham gia các hoạt động gây rối an ninh trật tự, làm giảm sút lòng tin của đồng bào đối với cấp ủy đảng, chính quyền địa phương.

Các đối tượng lợi dụng trình độ dân trí và đời sống của đồng bào còn nhiều hạn chế, khó khăn để lôi kéo đồng bào di, dịch cư tự do; tuyên truyền, phát triển đạo Tin Lành và các tà đạo trái pháp luật; hoạt động móc nối, cài cắm cơ sở trong đồng bào DTTS của các tổ chức phản động lưu vong nhằm tiến hành gây rối, gây bạo loạn làm mất ổn định về an ninh trật tự ở khu vực biên giới, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta… đang diễn biến ngày càng phức tạp, tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định về an ninh trật tự ở khu vực biên giới.

4. Từ vị trí, vai trò của công tác tuyên truyền, giáo dục quốc phòng, an ninh đối với đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới

Công tác tuyên truyền, giáo dục quốc phòng, an ninh cho đồng bào các DTTS nhằm gópphần giáo dục toàn diện cho đồng bào về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam nói chung và các DTTS nói riêng, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch; nắm vững nội dung cơ bản về đường lối quân sự của Đảng; âm mưu, thủ đoạn trong chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng và vai trò, trách nhiệm của đồng bào trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung, xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới nói riêng.

Thời gian qua, các cơ quan, ban, ngành từ trung ương đến địa phương, trong đó có BĐBP đã chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tuyên truyền, giáo dục quốc phòng, an ninh cho đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới và đạt được nhiều kết quả, góp phần làm chuyển biến nhận thức, trách nhiệm của đồng bào đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc nói chung và xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia nói riêng; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực biên giới.

Những năm tới, hòa bình, hợp tác và hội nhập quốc tế vẫn là xu hướng chủ đạo trong quan hệ quốc tế, song tình hình thế giới, khu vực sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn, khó lường, nhất là các vấn đề tôn giáo, dân tộc, khủng bố và các yếu tố an ninh phi truyền thống, như: môi trường, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh… Đối với nước ta, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn, lật đổ, hòng xóa bỏ chế độ XHCN, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trên các địa bàn biên giới, nhất là các khu vực trọng điểm, hoạt động của các loại tội phạm sẽ có những diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia liên quan đến chính trị, hình sự, vận chuyển ma túy, gian lận thương mại, chất nổ, buôn bán người qua biên giới, trấn cướp trên biển…; tình hình trên các tuyến biên giới, nhất là biển Đông tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp đe dọa đến chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của nước ta đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.

Tình hình trên đặt ra cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia rất nặng nề, với yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao. Xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới là trách nhiệm của toàn đảng, toàn dân và toàn quân, mà trực tiếp là đồng bào các DTTS trên khu vực biên giới, trong đó BĐBP làm nòng cốt, chuyên trách. Nhằm nâng cao nhận thức cho đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới trong tình hình mới; công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền, giới quốc gia của BĐBP cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp BĐBP trong việc tham mưu cho cấp ủy, chính quyền; phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể địa phương, các lực lượng đứng chân trên địa bàn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục cho đồng bào DTTS ở khu vực biên giới về biên giới quốc gia và bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới

Đây là giải pháp quan trọng, xuyên suốt có ý nghĩa quyết định tới công tác tuyên truyền, giáo dục của BĐBP đảm bảo cho hoạt động công tác này thường xuyên có sự lãnh đạo tập trung thống nhất, đúng định hướng chính trị; phát huy sức mạnh tổng hợp của các chủ thể trong tuyên truyền, giáo dục. Tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; quy chế công tác dân vận của Quân ủy Trung ương; các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của cấp trên; giữ vững phương châm, nguyên tắc, luôn tạo sự thống nhất, chặt chẽ trong lãnh đạo, chỉ huy, chỉ đạo đối với công tác tuyên truyền, giáo dục.

Mặt khác, cần đẩy mạnh phong trào thi đua Quyết thắng gắn với phong trào thi đua yêu nước của địa phương, phong trào thi đua “Dân vận khéo” và các phong trào do mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội phát động; nhân rộng các điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt về công tác dân vận, giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ - Bộ đội của dân” trong tình hình mới.

Hai là, đổi mới nội dung, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, phù hợp với từng đối tượng, tình hình thực tế của đơn vị và địa bàn biên giới

Thực tiễn cho thấy, một chủ trương công tác tuyên truyền, giáo dục có tính khoa học, hiệu quả thiết thực cần đạt được 3 yếu tố: thể hiện nhu cầu, nguyện vọng và quyền lợi của đồng bào các DTTS; quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phù hợp với vai trò, chức năng và khả năng thực hiện của tổ chức, đơn vị, các đoàn thể và quần chúng nhân dân ở khu vực biên giới.

Để đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục cần tập trung vào đổi mới công tác tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; xây dựng ý thức cảnh giác cánh mạng, làm cho đồng bào nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, sẵn sàng cùng lực lượng vũ trang đập tan mọi thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch, giữ vững ổn định chính trị; xây dựng lực lượng chính trị, thế trận biên phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc chủ quyền, biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

Xuất phát từ đối tượng tuyên truyền, giáo dục là đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới, trình độ nhận thức còn hạn chế, không đồng đều, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, phân bố không đều. Do vậy, hình thức tuyên truyền, giáo dục, cần nghiên cứu cụ thể, sát với nhiệm vụ, địa bàn, đối tượng; coi trọng phối hợp với các lực lượng ở địa phương lập tổ công tác, tham gia đội công tác liên ngành do địa phương chủ trì và tổ chức. Nâng cao hiệu quả chất lượng hoạt động kết nghĩa, cán bộ tăng cường cơ sở, tổ công tác dân vận; phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào các DTTS, nhất là các già làng, trưởng bản. Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của các lực lượng tham gia để xác định cơ chế phối hợp, xây dựng chương trình hành động, các phong trào thi đua phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn đóng quân.

Từ thực tế sinh động của phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, ngày 22/12/1989, Hội đồng Bộ trưởng, nay là Chính phủ đã ban hành Quyết định số 16/QĐ-HĐBT, lấy ngày 3 tháng 3 hàng năm là “Ngày Biên phòng”; và Luật Biên giới quốc gia cũng đã chính thức luật hóa và lấy ngày 3/3 hàng năm là “Ngày Biên phòng toàn dân”. Triển khai chủ trương trên, cùng với các bộ, ngành trung ương, các địa ph­­ương đã có nhiều kế hoạch, đề án, dự án xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện.

Thực hiện “Ngày Biên phòng toàn dân” đã xuất hiện nhiều phong trào, mô hình, cách làm hiệu quả, xuất hiện nhiều điển hình tiên tiến như: “Phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc”, “Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư”, “Phong trào kết hợp sản xuất với bảo vệ chủ quyền lãnh thổ biên giới”; phong trào “tốt đời, đẹp đạo”, xây dựng mô hình “thôn, bản không có ma túy, gia đình không có ma túy”; thực hiện kết nghĩa bản - bản tiếp giáp hai bên biên giới với các nước láng giềng... Với sự tham gia đóng góp tích cực của toàn đảng, toàn dân, toàn quân, cùng các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân, diện mạo khu vực biên giới đã có rất nhiều đổi thay, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các DTTS từng bước được nâng cao, tạo được lòng tin và sự đồng thuận trong quần chúng nhân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững mạnh trên biên giới.

Ba là, chủ động tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền địa phương và tích cực tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh và phát triển kinh tế - xã hội gắn với chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và đồng bào DTTS trên địa bàn biên giới

Xây dựng nền tảng chính trị ở khu vực biên giới ngày càng vững mạnh có vị trí rất quan trọng trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, mà “cái gốc”, “cái nền” của chính trị ở khu vực biên giới là hệ thống chính trị ở cơ sở. Đây là những nhân tố cơ bản ở khu vực biên giới, là chỗ dựa đáng tin cậy của quần chúng nhân dân các dân tộc, là nơi tổ chức thực hiện thắng lợi mọi đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ở địa phương nói chung và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia nói riêng. Trong đó, trọng tâm là tập trung tham gia góp phần vào xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng, đổi mới phương pháp, tác phong, phương thức lãnh đạo, làm cho tổ chức đảng giữ vai trò là hạt nhân lãnh đạo trực tiếp, toàn diện ở cơ sở.

Tăng cường củng cố, kiện toàn bộ máy chính quyền và đội ngũ cán bộ các xã, thị trấn biên giới vững mạnh, có năng lực quản lý điều hành các mặt hoạt động ở địa phương, không để kẻ địch và phần tử xấu móc nối, lợi dụng. Xây dựng mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân các xã biên giới thực sự đóng vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; đảm bảo hoạt động có chất lượng, tham gia giải quyết có hiệu quả những vụ việc xảy ra ở địa bàn, nhất là những mâu thuẫn giữa các dân tộc, trong nội bộ từng dân tộc, không để xảy ra các “điểm nóng” về an ninh trật tự trên địa bàn biên giới.

Cần tập trung tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc; đấu tranh bài trừ các hủ tục lạc hậu, ngăn ngừa những tư tưởng và hoạt động tuyên truyền phản văn hóa, phản tiến bộ của các thế lực thù địch. Phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục, các nhà trường ở các xã biên giới thực hiện các chương trình xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học. Trên cơ sở xây dựng củng cố hệ thống chính trị ở các xã biên giới vững mạnh, từ đó củng cố phong trào quần chúng tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền, biên giới quốc gia thành phong trào rộng khắp, có chất lượng, hiệu quả cao.

Với chức năng là đội quân chiến đấu, đội quân lao động sản xuất và đội quân công tác, thực tiễn hơn 55 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Bộ đội Biên phòng đã khẳng định: muốn quản lý, bảo vệ vững chắc biên giới thì phải chăm lo xây dựng biên giới vững mạnh về mọi mặt, trong đó trước hết là vững mạnh về chính trị, kinh tế - xã hội phát triển giữ vị trí quan trọng, là cơ sở để BĐBP triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác biên phòng, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh. Kinh tế - xã hội phát triển sẽ góp phần cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, tạo cơ sở vật chất để tăng khả năng tiềm lực bảo vệ chủ quyền biên giới và nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới.

Phát huy hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ BĐBP tăng cường các xã, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, hoạt động và có chính sách ưu đãi đối với số cán bộ trên. Tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng có biên chế, cơ cấu tổ chức hợp lý để BĐBP đảm bảo quân số và trang bị kỹ, chiến thuật ngày càng hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đang đặt ra trong tình hình mới.

Bốn là, xây dựng, củng cố nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác tuyên truyền, giáo dục

Đội ngũ cán bộ chuyên trách là lực lượng nòng cốt đảm nhiệm công tác tuyên truyền, giáo dục, có chức năng tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền về chủ trương, nội dung, biện pháp tiến hành, giúp các cấp lãnh đạo, chỉ huy chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục. Các cấp ủy đảng cần lựa chọn những cán bộ làm công tác vận động quần chúng có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức tổ chức kỷ luật, nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều, có năng lực vận động quần chúng, biết tiếng các dân tộc, sống hòa đồng, gần gũi, tôn trọng quần chúng nhân dân, học và làm theo tư tưởng của Bác: “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”. Trong đó, đặc biệt chú trọng công tác quy hoạch, lựa chọn, bồi dưỡng, sử dụng để có đội ngũ chuyên gia giỏi, cán bộ “Dân vận khéo” là người DTTS; đề xuất các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ dân vận ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, xã trọng điểm về quốc phòng, an ninh.

Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện giáo dục, đào tạo, chú trọng huấn luyện, giáo dục cho cán bộ nắm vững yêu cầu, nhiệm vụ của đơn vị nói chung, yêu cầu, nhiệm vụ công tác dân vận của quân đội hiện nay và các kỹ thuật, chiến thuật, đối sách khi thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục ở vùng phức tạp, nhiệm vụ đột xuất, thực hiện “bốn cùng”: cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc với đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới.. Đó là những yêu cầu đòi hỏi quan trọng hàng đầu trong xây dựng BĐBP không những đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị được giao mà còn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền vận động nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đồng bào các DTTS ở khu vực biên giới tham gia bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới./.

Nông Quốc Tuấn