Kết nghĩa cụm cư dân biên giới: Từ thực tế ở Tràng Vĩ - Trà Cổ, tỉnh Quảng Ninh

Tràng Vĩ là khu phố thuộc phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái (Việt Nam), còn Vạn Vĩ là một thôn thuộc thị trấn Giang Bình, thành phố Đông Hưng (Trung Quốc). Hơn một năm qua, việc kết nghĩa cụm dân cư biên giới giữa hai địa phương này đã mang lại nhiều tác động tích cực tạo mối quan hệ hữu nghị, góp phần giữ bình yên khu vực biên giới... 

Từ quan hệ thân tộc lâu đời

Thôn Vạn Vĩ, thị trấn Giang Bình, thành phố Đông Hưng chỉ cách thôn Tràng Vĩ, phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái một con sông. Đây là thôn có 5.000 nhân khẩu, trong đó trên 90% là người gốc Việt. Riêng khu vực Xuyên Tâm, Mú Thầu, Vạn Vĩ (thị trấn Giang Bình, Trung Quốc) gần như toàn bộ là người Việt sinh sống. Tất cả mọi phong tục, tập quán của người Việt ở đây cơ bản vẫn được bà con duy trì, như: gói bánh chưng trong ngày tết, thờ cúng ông bà tổ tiên,  lễ hội cúng đình và trẻ em sinh ra được dạy tiếng Việt v.v..

Cụ Bùi Minh Đưng, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Trà Cổ (Móng Cái) cho biết: “Gốc tích và truyền thống văn hoá giữa nhân dân hai địa phương Tràng Vĩ (Việt Nam) - Vạn Vĩ (Trung Quốc) có nhiều nét tương đồng và có tình cảm keo sơn, gắn bó từ lâu đời. Suốt bao đời nay, nhân dân khu Tràng Vĩ - Vạn Vĩ đã cùng sống thân thiện, qua lại thăm thân, giúp đỡ nhau trong cuộc sống. Đặc biệt, thôn Vạn Vĩ (Trung Quốc) có đa số người Việt sinh sống, do đó nhân dân hai thôn - khu chúng tôi luôn coi nhau như anh em trong một nhà. Đó là mối quan hệ thân tộc, tự nhiên, lâu đời hàng trăm năm giữa hai thôn, khu”.

Hàng năm, nhân dân hai thôn - khu biên giới Tràng Vĩ - Vạn Vĩ vẫn thường xuyên tổ chức các cuộc giao lưu văn hoá, gặp gỡ, đặc biệt là dịp lễ hội cúng đình của mỗi bên. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, nhân dân khu Tràng Vĩ (Móng Cái, Việt Nam) và thôn Vạn Vĩ (Đông Hưng, Trung Quốc) đều tổ chức lễ hội cúng đình tương đối giống nhau. Đình làng của hai bên đều thờ 12 vị Thành hoàng người gốc Đồ Sơn (Hải Phòng), những bậc tiền nhân đặt dấu ấn đầu tiên trên vùng đất địa đầu Tổ quốc. Ông Tô Minh Phương, Bí thư Đảng uỷ thôn Vạn Vĩ (Trung Quốc), cho biết: “Phần lễ của lễ hội đình làng của Tràng Vĩ, Trà Cổ và bên Vạn Vĩ chúng tôi tương đối giống nhau. Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho nhân dân hai bên đều được tham dự hội đình của nhau, lễ hội các bên được tổ chức lệch ngày. Nếu như ở Tràng Vĩ, Trà Cổ, hội đình bắt đầu từ 1 - 6 âm lịch thì các đình làng ở Vạn Vĩ (Trung Quốc) được tổ chức lần lượt: Đình Vạn Vĩ (9 - 6 âm lịch), Vu Đầu (1 - 8 âm lịch) và Sơn Tâm (10 - 8 âm lịch). Lễ hội đình là dịp nhân dân hai bên giao lưu, gặp gỡ nhau rất vui”.

Đến việc cùng nhau xây dựng tuyến biên giới bình yên

Thượng tá Nguyễn Đình Võ, Chính trị viên Đồn Biên phòng Trà Cổ khẳng định: “Cùng với hoạt động đối ngoại biên phòng trong quản lý, bảo vệ biên giới, hoạt động ngoại giao nhân dân hai địa phương biên giới trên địa bàn đơn vị đóng quân những năm qua được tăng cường. Đặc biệt đó là việc kết nghĩa cụm cư dân biên giới giữa khu Tràng Vĩ (phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, Việt Nam) và thôn Vạn Vĩ (thị trấn Giang Bình, thành phố Đông Hưng, Trung Quốc). Chúng tôi coi đây là một hoạt động ngoại giao nhân dân hết sức đặc sắc, ý nghĩa...”.

Thực tế đã minh chứng điều mà Thượng tá Nguyễn Đình Võ nhận xét. Sau một năm thực hiện việc kết nghĩa cụm cư dân biên giới, hoạt động ngoại giao nhân dân giữa hai bên ngày càng hiệu quả, góp phần trong việc gắn kết quan hệ tình cảm gắn bó tự nhiên, lâu đời giữa cư dân biên giới thông qua thăm viếng lẫn nhau, giao lưu văn hoá, phát triển kinh tế vùng biên. Nhận thức và ý thức chấp hành của nhân dân khu vực biên giới từ đó đã được nâng lên rõ rệt. Trong năm qua, không có vụ việc vi phạm về chủ quyền lãnh thổ, không xâm canh, xâm cư, giảm hẳn tình trạng nổ mìn để đánh cá trên cửa sông Bắc Luân, đảm bảo tốt ANTT trên biên giới và trên vùng biển... Đồng thời việc kết nghĩa cụm cư dân biên giới cũng đã giúp công tác tuyên truyền giáo dục cho cư dân hai bên biên giới, nhất là lớp trẻ, hiểu được truyền thống văn hoá, mối quan hệ dân tộc, thân tộc lâu đời giữa hai địa phương. Qua đó đặt nền móng xây dựng ý thức trách nhiệm trong bảo vệ biên giới, xây dựng tuyến biên giới bình yên.

Tiếp tục khẳng định hiệu quả của hoạt động kết nghĩa cụm cư dân biên giới giữa hai thôn - khu Tràng Vĩ và Vạn Vĩ, ông Tô Minh Phương, Bí thư Đảng uỷ thôn Vạn Vĩ, bày tỏ: “Ký kết nghĩa giữa hai thôn - khu là mong muốn của nhân dân hai bên để cùng nhau phát triển. Chúng tôi rất vui mừng khi việc ký kết đã giúp thúc đẩy tình cảm hữu nghị truyền thống giữa hai thôn - khu ngày càng khăng khít, tình cảm sâu đậm; đóng góp vào việc giữ gìn, bảo vệ đường biên giới hoà bình, hữu nghị. Qua đây góp phần tăng cường giao lưu văn hoá, học hỏi lẫn nhau trong sản xuất cũng như nhiều hoạt động khác. Trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn hai thôn - khu chúng ta sẽ tiếp tục tăng cường hơn việc giao lưu, gặp gỡ và giải quyết tốt hơn các vấn đề chung mà hai bên cùng quan tâm…”.

Phương Thuý