Hợp tác biên phòng Việt Nam - Liên bàng Nga ngày càng phát triển

Liên bang (LB) Nga có đường biên giới dài 61.890km, trong đó biên giới đất liền dài 14.472km. Biên giới của Nga tiếp giáp với 19 quốc gia. Nhiệm vụ của Biên phòng LB Nga là bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới, quản lý nhà nước về qua lại biên giới, kiểm tra thực hiện pháp luật về biên giới quốc gia, kiểm soát việc xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu biên giới, các đường qua lại biên giới, cảng biển.

Quan hệ, phối hợp với các lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng trong thực hiện hiệp định, hiệp nghị và các điều ước quốc tế về biên giới đã ký kết, đấu tranh ngăn chặn mọi hành động làm phương hại đến chủ quyền, an ninh, quan hệ biên giới với các nước tiếp giáp góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị.

Biên phòng Nga - lực lượng có bề dày lịch sử

Biên phòng LB Nga thành lập ngày 28 - 5 - 1918. Trước khi Liên xô tan vỡ, lực lượng Biên phòng trực thuộc Ủy ban An ninh quốc gia Liên Xô. Sau khi Liên Xô tan vỡ, Biên phòng LB Nga là cơ quan cấp bộ trực thuộc Tổng thống, năm 2003, trực thuộc Cơ quan An ninh LB Nga (FSB). Người đứng đầu lực lượng biên phòng Nga được gọi là Giám đốc (hiện nay là Đại tướng Vla-đi-mia Ê-rô-vích Prô-nhi-chép). Cơ quan Biên phòng LB Nga được tổ chức, chỉ huy thống nhất từ trung ương đến cơ sở, đặt dưới sự quản lý, chỉ huy của Cơ quan An ninh LB gồm 5 cấp: Cấp Trung ương ngành Biên phòng, cấp Quân khu Biên phòng (Vùng Biên phòng), cấp Đoàn Biên phòng, cấp Tiểu khu Biên phòng và cấp cơ sở (có đồn biên phòng). Mỗi đoàn biên phòng có 1 binh đội với quân số 200 người. Ngoài ra, còn có Trung đoàn máy bay trực thăng M-08, máy bay chiến đấu, các lữ, hải đoàn tàu tuần tiễu biên phòng độc lập. Lực lượng dự bị chiến đấu có trang bị các trang thiết bị, vũ khí hiện đại như xe bọc thép...

Hệ thống đào tạo của Biên phòng LB Nga có 1 học viện và 5 trường đại học biên phòng. Ngoài ra, còn có các trung tâm huấn luyện thực hành để nâng cao trình độ chuyên môn và đào tạo chuyên ngành đối với số nhân viên được ký hợp đồng phục vụ cho lực lượng. Học viện Biên phòng (HVBP) Nga là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học lớn nhất của Biên phòng Nga, được thành lập từ ngày 30 - 11 - 1923, có trụ sở tại thủ đô Mát-xcơ-va. Hiện nay, học viện có 14 khoa chuyên ngành, trong đó có một khoa đặc biệt đào tạo học viên quốc tế, với gần 200 cán bộ giảng dạy. Học viện có 2/3 số giáo viên có trình độ tiến sỹ, phó tiến sỹ và có học vị giáo sư, phó giáo sư. Ngoài ra, Học viện còn ký hợp đồng giảng dạy với các tướng lĩnh, sỹ quan trong ngành đã nghỉ hưu.

Công tác bảo vệ biên giới của Nga chủ yếu dựa vào các trang thiết bị hiện đại như hệ thống thông tin, tín hiệu điện tử, hàng rào dây thép gai. Hiện nay, Nga đang sử dụng vệ tinh để bảo vệ biên giới. Thực hiện sắc lệnh của Tổng thống Nga, 2 năm trở lại đây lực lượng biên phòng Nga không thực hiện chế độ gọi nhập ngũ mà thực hiện chế độ ký hợp đồng trả lương theo chương trình cải cách lực lượng vũ trang.

Trong chính sách đối ngoại, Nga ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với các nước SNG vì đây là khu vực có nhiều ràng buộc về lịch sử, an ninh, kinh tế, văn hóa với Nga.

Hợp tác biên phòng Việt Nam - LB Nga ngày càng đi vào chiều sâu và có hiệu quả

Trước khi Liên Xô tan vỡ, quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai lực lượng biên phòng Việt Nam và LB Nga luôn được củng cố và phát triển, đặc biệt là trong công tác đào tạo. Bạn đã tiếp nhận và đào tạo dài hạn cho 36 cán bộ của Việt Nam sang học chuyên ngành hải quân biên phòng và hỗ trợ một số trang thiết bị. Đầu những năm 80 của thế kỷ trước, thực hiện Hiệp định về cố vấn chuyên gia quân sự, Biên phòng Nga đã cử đoàn cố vấn gồm 4 đồng chí và 2 giáo viên sang giảng dạy tại Hệ Đào tạo sau đại học, Học viện Biên phòng Việt Nam. Năm 1987 - 1989, bạn tiếp nhận và đào tạo ngắn hạn chuyên ngành chỉ huy tham mưu biên phòng cho 50 đồng chí học tại Trường Đại học Biên phòng Mát-xcơ-va và 2 cán bộ huấn luyện chó nghiệp vụ.

Sau khi Liên Xô tan vỡ, mối quan hệ hợp tác về biên phòng không được duy trì. Cho đến tháng 7 năm 1995, nhận lời mời của Biên phòng LB Nga, đoàn đại biểu Bộ Tư lệnh BĐBP do Thiếu tướng Nguyễn Tấn, Phó Tư lệnh, sang thăm và làm việc với Biên phòng LB Nga. Trong chuyến thăm này, bạn đề nghị ta ký Hiệp định hợp tác về các vấn đề biên phòng. Từ đó, quan hệ giữa hai bên từng bước được khôi phục và phát triển đồng thời với việc nối lại trao đổi đoàn giữa hai bên.

Những năm gần đây quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai bên ngày càng được củng cố và phát triển. Đặc biệt, từ khi Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cơ quan An ninh LB Nga ký Hiệp định hợp tác về các vấn đề biên phòng (27 - 3 - 2002), sự hợp tác giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu và có hiệu quả. Hai bên đã ký hợp đồng về đào tạo quân nhân bộ đội biên phòng Việt Nam sang học tại Học viện Biên phòng LB Nga. Tính đến nay, Bộ Quốc phòng nước Việt Nam đã cử 3 lớp với 42 cán bộ BĐBP sang học ngắn hạn tại Học viện này. Thời gian tới, hai bên khẳng định tiếp tục hợp tác trong công tác đào tạo với khả năng giảng viên của Học viện Biên phòng Nga sẽ sang giảng dạy tại Việt Nam. Tại buổi làm việc với Trung tướng Xéc-gây Va-len-chi-nô-vích Pô-xcơ-rê-bê-chép, Giám đốc Học viện Biên phòng LB Nga, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Nga, Trung tướng Trần Hoa, Tư lệnh BĐBP Việt Nam khẳng định, ngành Biên phòng LB Nga, đặc biệt là HVBP Nga đã tạo những điều kiện tốt nhất giúp Việt Nam đào tạo sỹ quan biên phòng. Sau khóa học, các học viên đã nắm vững và vận dụng có hiệu quả lý luận và kinh nghiệm bảo vệ biên giới của Nga vào điều kiện cụ thể bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia ở Việt Nam.

Như Quỳnh - Đức Tuyến