Đổi mới sinh hoạt đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng đồn biên phòng

Đảng thực hiện sự lãnh đạo bằng nhiều phương thức, trong đó phương thức quan trọng nhất là đề ra và tổ chức thực hiện tốt nghị quyết. để nâng cao chất lượng các nghị quyết, phải rất coi trong đổi mới sinh hoạt đảng. tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội trong cuộc kháng chiến chống mỹ cứu nước, đảng ta khẳng định: “muốn làm tròn vai trò lãnh đạo của đảng uỷ, vấn đề tất yếu là phải nâng cao chất lượng sinh hoạt”.

Thực hiện cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn đảng, các tổ chức cơ sở đảng trong bộ đội biên phòng đã có sự đổi mới về sinh hoạt, do đó đã lãnh đạo đơn vị hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao. tuy nhiên, đây vẫn là khâu yếu của một số đảng bộ, chi bộ cơ sở mà biểu hiện tập trung nhất là sinh hoạt đảng vẫn còn mang tính chất hành chính, hình thức; chưa phát huy tốt trí tuệ tập thể, nghị quyết không được quán triệt rộng rãi và thực hiện nghiêm túc.

qua kinh nghiệm xây dựng đảng bộ bộ đội biên phòng mấy năm qua cho thấy quá trình đổi mới sinh hoạt đảng cần chú ý mấy vấn đề sau.

1- đổi mới nội dung lãnh đạo trong các cuộc họp thường kỳ của đảng uỷ, chi uỷ đồn biên phòng

một thực trạng phổ biến trước đây là sinh hoạt thường kỳ, nhiều đảng bộ, chi bộ đồn biên phòng đều đưa ra nghị quyết lãnh đạo toàn diện.

chính vì vậy, nhiều vấn đề nghị quyết phiên họp tháng trước đề ra chưa được thực hiện thì nghị quyết tháng sau lại đề cập lại. tình trạng “nghị quyết chồng lên nghị quyết” đã dẫn đến hiệu lực lãnh đạo của một số cấp uỷ không cao.

để khắc phục tình trạng trên, đảng uỷ bộ đội biên phòng đã thống nhất về nội dung của các loại nghị quyết cho các kỳ họp như sau: nghị quyết lãnh đạo toàn diện (của nhiệm kỳ đại hội; nghị quyết năm-gắn với kiểm điểm công tác năm trước và triển khai công tác năm sau của người chỉ huy và nghị quyết quý); các tháng còn lại ra nghị quyết lãnh đạo một số nhiệm vụ trọng tâm hoặc ra nghị quyết chuyên đề (để lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ đột xuất hoặc một vấn đề mang tính chuyên sâu như công tác cán bộ, huấn luyện, quản lý kỷ luật...). căn cứ định hướng trên và tình hình cụ thể từng thời gian mà đảng bộ, chi bộ cơ sở vận dụng tổ chức sinh hoạt sao cho phù hợp. tinh thần chung là phải đảm bảo cho cấp uỷ đồn biên phòng lãnh đạo toàn diện, có chiều sâu, có trọng tâm, trọng điểm; đồng thời các nghị quyết phải có hiệu lực cao, được tổ chức thực hiện nghiêm túc. khắc phục cơ bản tình hình các nghị quyết đề ra nhiệm vụ gần giống nhau, hoặc chưa thực hiện xong đã ra nghị quyết tiếp theo với nhiệm vụ mới.

2- đổi mới công tác chuẩn bị nội dung của sinh hoạt đảng

để sinh hoạt đảng đạt kết quả tốt, nhất thiết việc chuẩn bị phải chu đáo. trước hêt, làm tốt việc thu thập, phân tich, xử lý thông tin.đây là khâu chuẩn bị nhưng có ý nghĩa quyết định chất lượng sinh hoạt. ở đây, người bí thư phải biết dựa vào nhiều nguồn và kênh thông tin khác nhau, trong đó, kênh thông tin từ người chỉ huy có vai trò đặc biệt quan trọng. do đó, người bí thư và người chỉ huy phải thường xuyên trao đổi tình hình và trước khi chuẩn bị nghị quyết cần bố trí thời gian cùng các đồng chí phó chỉ huy đánh giá sơ bộ tình hình thực hiện nghị quyết, xác định rõ những vấn đề cấp bách nổi lên để dự kiến đề xuất với cấp uỷ, chi bộ những chủ trương, biện pháp tháo gỡ. sau khi trao đổi, bí thư và người chỉ huy phân công nhau xuống địa bàn kiểm tra các nội dung công tác, gặp gỡ trao đổi với cấp uỷ, chính quyền các xã biên giới, trên cơ sở đó làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau khi trao đổi, từ đó bổ sung thêm chủ trương, giải pháp sắp tới. ngoài ra, bí thư phải trực tiếp làm việc với ban chấp hành đoàn thanh niên cơ sở để nắm tình hình công tác đoàn, tâm tư, nguyện vọng đoàn viên thanh niên, nghe đoàn thanh niên kiến nghị những vấn đề cần lãnh đạo. từ các nguồn thông tin trên và căn cứ vào các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên, người bí thư tiến hành phân tích, tổng hợp tình hình, hình thành những vấn đề lớn để dự thảo nghị quyết.

soạn thảo văn bản chuẩn bị hội nghị cấp uỷ. việc chuẩn bị nghị quyết là trách nhiệm trước hết của bí thư và phó bí thư. căn cứ vào kết quả thu thập, phân tích, xử lý thông tin, bí thư và phó bí thư trực tiếp dự thảo nghị quyết. đối với nghị quyết đại hội nhiệm kỳ và các nghị quyết chuyên đề, sau khi dự thảo cần lấy ý kiến tham gia của cấp uỷ, tổ chức đảng cấp dưới và ý kiến của quần chúng trong đơn vị. một số vấn đề cần bàn sâu, có thể tổ chức các buổi toạ đàm, trao đổi với một số cán bộ hiểu sâu về vấn đề này. quá trình chuẩn bị nghị quyết cũng cần phải tiếp tục trao đổi với các đồng chí trong ban chỉ huy đơn vị và các đội công tác biên phòng để dự thảo nghị quyết chứa đựng được nhiều ý kiến đóng góp.

3- đổi mới sinh hoạt đảng ở chi bộ đồn biên phòng

một buổi sinh hoạt đảng có chất lượng phải đạt được mấy yêu cầu cơ bản sau: đúng nguyên tắc, thủ tục quy định; có tính lãnh đạo, giáo dục và chiến đấu; đề cao dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể của các cấp uỷ viên, đảng viên; đề ra được chủ trương, biện pháp lãnh đạo giải quyết các nhiệm vụ đặt ra; củng cố được sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong cấp uỷ và trong đảng viên, tăng cường đoàn kết nội bộ, nâng cao ý chí trách nhiệm, tăng cường kỷ luật trong đảng.

để đạt được các yêu cầu trên, cần thực hiện tốt mấy vấn đề: thứ nhất, giáo dục cho các cấp uỷ viên và đảng viên nhận rõ quyền hạn và trách nhiệm trong sinh hoạt đảng. quy chế làm việc của cấp uỷ và chi bộ phải xác định rõ: việc tham gia ý kiến, trình bày chính kiến trong sinh hoạt đảng là nhiệm vụ bắt buộc của mọi cấp uỷ viên và đảng viên. trên cơ sở đó, các cấp uỷ viên và đảng viên chủ động, tự giác chuẩn bị và mạnh dạn trong thảo luận. mặt khác, phải thường xuyên quan tâm xây dựng bầu không khí tích cực, lành mạnh trong quan hệ nội bộ từng cấp uỷ và giữa cấp uỷ với mọi đảng viên trong sinh hoạt cũng như trong cuộc sống hàng ngày.

thứ hai, trong sinh hoạt, cấp uỷ và đảng viên cần được cung cấp nhiều thông tin thiết thực để có cơ sở nhìn nhận toàn diện và xem xét, cân nhắc khi xây dựng nghị quyết. một tình trạng khá phổ biến trước đây trong quá trình sinh hoạt của cấp uỷ, chi bộ là: bí thư đọc dự thảo nghị quyết; chi bộ thảo luận; bí thư kết luận. với quy trình trên, ở nhiều cấp uỷ, chi bộ sau khi bí thư đọc dự thảo nghị quyết, chỉ có một số ít cấp uỷ viên hoặc đảng viên có chức vụ phát biểu, còn lại chủ yếu là tán thành. tình trạng đó có nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân là thiếu thông tin. để khắc phục tình trạng này, đảng uỷ bộ đội biên phòng đã chỉ đạo: trước khi trình bày dự thảo nghị quyết, bí thư và phó bí thư (thường là cấp trưởng của đơn vị) thông báo cho cấp uỷ, chi bộ những thông tin cần thiết như những chủ trương và chỉ đạo của cấp trên, tình hình nhiệm vụ mới của đơn vị, tình hình địa bàn, tình hình hoạt động của các đối tượng, tâm tư nguyện vọng của đoàn viên thanh niên, cán bộ, chiến sỹ… những thông tin đó sẽ giúp cho các cấp uỷ viên, đảng viên có tầm nhìn rộng, đầy đủ những vấn đề có liên quan tới nội dung thảo luận và quyết định của cấp uỷ, chi bộ, từ đó có cơ sở nghiên cứu dự thảo nghị quyết và suy nghĩ chuẩn bị thảo luận. sau khi cung cấp thông tin, bí thư trình bày nguyên văn dự thảo nghị quyết, không phân tích dài dòng, dành nhiều thời gian cho thảo luận.

thứ ba, bí thư làm tốt khâu điều hành hội nghị. người bí thư phải có nghệ thuật đặt vấn đề để tất cả các cấp uỷ viên, đảng viên phát biểu. cần hướng vào các vấn đề trọng tâm, những vấn đề còn có những ý kiến khác nhau. mặt khác, người bí thư phải tạo được không khí cởi mở, dân chủ, chân tình, tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau, làm cho mọi người chủ động nâng cao trách nhiệm trong thảo luận một cách trung thực, thẳng thắn. phải đấu tranh với mọi biểu hiện dân chủ hình thức, độc đoán, gia trưởng, coi thường ý kiến người khác, phản ứng tiêu cực với những ý kiến trái với mình. bí thư phải hết sức trân trọng, lắng nghe tất cả các ý kiến phát biểu, nhất là các ý kiến trái ngược nhau, ý kiến không thống nhất với dự thảo nghị quyết của cấp uỷ. phải coi đây là việc bình thường, thể hiện tinh thần dân chủ, lành mạnh trong sinh hoạt đảng. vấn đề là ở chỗ thảo luận để đi đến thống nhất. nhất thiết không được coi nội dung chuẩn bị và ý kiến của người chỉ huy là “nhất thành bất biến” trước khi kết luận.

khi các vấn đề thảo luận đã rõ, bí thư xin ý kiến cấp uỷ và hội nghị để có thể kết luận. trường hợp vấn đề chưa thống nhất, nếu vấn đề nào cần phải kết luận ngay để thực hiện thì lấy biểu quyết và chấp hành theo đa số; vấn đề nào chưa gấp thì đề nghị cho để lại để tiếp tục nghiên cứu, khảo sát và xem xét vào kỳ họp sau. kết luận của bí thư cần gọn, rõ, khái quát được những vấn đề thảo luận, phân công tổ chức thực hiện, xác định rõ thời gian hoàn thành và yêu cầu đạt được.

yêu cầu quan trọng nhất là, nâng cao tính chiến đấu, thực hiện tốt tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng. trước đây, việc tự phê bình và phê bình chưa được tiến hành thường xuyên, thường là gắn với phiên họp cuối năm hoặc khi xem xét kỷ luật. tình trạng phổ biến là e dè, nể nang, ngại va chạm (nhất là với cán bộ chủ trì đơn vị).

để khắc phục tình trạng trên, đảng uỷ bộ đội biên phòng đã chỉ đạo: việc tự phê bình và phê bình không phải chỉ thực hiện trong các phiên họp cuối năm và cuối nhiệm kỳ, mà phải được tiến hành thường xuyên trong các buổi sinh hoạt của cấp uỷ, chi bộ. tính nghiêm túc trong phê bình, tự phê bình phải được thể hiện trước tiên trong dự thảo nghị quyết. khi đánh giá hạn chế, yếu kém, cấp uỷ phải chỉ rõ, đâu là thuộc về tập thể cấp uỷ, của ban thường vụ; đâu là do khâu tổ chức thực hiện của lãnh đạo đơn vị; đâu là thuộc về trách nhiệm của các đồng chí cấp uỷ viên phụ trách các mặt; đâu là từ vai trò tự tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên… sự nghiêm túc tự phê bình của cấp uỷ trong dự thảo nghị quyết có tác dụng tốt định hướng tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt. khi thảo luận dự thảo nghị quyết, các cấp uỷ viên, đảng viên căn cứ vào chức trách, nhiệm vụ của từng người, của tập thể cấp uỷ mà vừa tự phê bình tập thể và cá nhân. yêu cầu các cấp uỷ viên, đảng viên khi phê bình cần có phương pháp xem xét khách quan, khoa học; có thái độ chân thành, thẳng thắn, xây dựng, không vì mục đích và động cơ cá nhân; các đồng chí được phê bình phải thực sự cầu thị, nghiêm túc với bản thân, không bảo thủ khi tiếp thu phê bình. ở đây, sinh hoạt lãnh đạo, sinh hoạt tự phê bình và phê bình, sinh hoạt học tập được kết hợp với nhau một cách nhuần nhuyễn. có như vậy mới làm cho mỗi buổi sinh hoạt vừa có tính lãnh đạo, vừa có tính giáo dục và tính chiến đấu cao.

4- đổi mới tổ chức thực hiện nghị quyết

đổi mới sinh hoạt đảng phải gắn liền với đổi mới thực hiện nghị quyết, vì đây là một khâu quan trọng của quy trình lãnh đạo. chủ tịch hồ chí minh đã dạy, lãnh đạo đúng thể hiện ở ba khâu: “phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng… phải tổ chức sự thi hành cho đúng… phải tổ chức sự kiểm soát…”

để tổ chức thực hiện nghị quyết có hiệu quả, cần làm tốt mấy vấn đề sau:

một là, sau khi ban hành nghị quyết, nhất thiết phải xây dựng kế hoạch thực hiện. phải khắc phục tình trạng nghị quyết sau khi thông qua được bảo quản rất cẩn thận, mà không phổ biến, quán triệt để mọi người quan tâm, thực hiện. vì vậy, dẫn tới tình trạng chủ trương nhiều nhưng hiệu quả lãnh đạo thấp. căn cứ vào nội dung nghị quyết, người bí thư phải chủ động thống nhất với người chỉ huy xây dựng kế hoạch thực hiện. trong đó, phải xác định rõ: những công việc lớn phải làm, người chỉ đạo; cơ quan chịu trách nhiệm chính việc hướng dẫn, theo dõi; cơ quan phối hợp; thời gian hoàn thành… kế hoạch này được gửi đến các cơ quan và cá nhân có liên quan để căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của mình mà xây dựng kế hoạch cụ thể để chỉ đạo tổ chức thực hiện, đồng thời gửi cho các cấp uỷ viên để thực hiện và theo dõi, kiểm tra.

đối với người chỉ huy, phải căn cứ vào nghị quyết, tình hình mọi mặt của đơn vị, chủ động bàn bạc với bí thư và các đồng chí phó chỉ huy để cụ thể hoá nghị quyết thành mệnh lệnh, chỉ thị, kế hoạch công tác trên các mặt nghiệp vụ biên phòng, quân sự, hậu cần, tài chính, huấn luyện, xây dựng địa bàn…

kế hoạch tổ chức thực hiện nghị quyết của bí thư và kế hoạch công tác của người chỉ huy phải ăn khớp với nhau để khi điều hành được thống nhất. hai kế hoạch đó phải được chuẩn bị ngay khi có dự thảo nghị quyết. sau khi cấp uỷ, chi bộ thông qua nghị quyết thì bổ sung, hoàn chỉnh, có như vậy, khi nghị quyết ban hành mới có thể triển khai đồng bộ và hiệu quả.

hai là, phải phổ biến rộng rãi, công khai các quyết định của cấp uỷ, chi bộ đến mọi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên. việc quán triệt phải làm rõ: căn cứ, mục đích, nội dung, yêu cầu của các quyết định, những giải pháp chủ yếu để thực hiện các quyết định đó; trách nhiệm của từng bộ phận, từng cán bộ, đảng viên, chiến sỹ. việc tổ chức quán triệt nghị quyết phải do bí thư hoặc phó bí thư trực tiếp thực hiện; phải chỉ đạo chặt chẽ và bố trí thời gian thoả đáng (nên đưa vào nội dung hoạt động của “ngày đảng”, hoặc “ngày văn hoá tinh thần” hàng tháng).

ba là, kiểm tra, đôn đốc thực hiện nghị quyết. cần kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra của cấp uỷ với kiểm tra đôn đốc của bí thư, phó bí thư. đối với cấp uỷ, phải tổ chức kiểm tra theo điểm 2, điều 30 của điều lệ đảng, trong đó việc thực hiện nghị quyết. đối với bí thư, phó bí thư phải đôn đốc các đồng chí cấp uỷ viên, các đồng chí chủ trì các mặt công tác. trong trường hợp cần thiết, bí thư, phó bí thư kiểm tra, đôn đốc một số đơn vị trọng điểm. thông qua kiểm tra cấp uỷ, chỉ huy rà soát, bổ sung, điều chỉnh cán bộ để tổ chức thực hiện thắng lợi nghị quyết.

làm tốt việc đổi mới sinh hoạt sẽ là một khâu đột phá để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng đồn biên phòng. ở đây, đòi hỏi phải đổi mới toàn diện, đồng bộ từ khâu chuẩn bị nghị quyết đến tổ chức sinh hoạt và tổ chức thực hiện nghị quyết. để làm tốt vấn đề này, trước hết cấp uỷ và mọi đảng viên phải nâng cao nhận thức, từ đó xây dựng quyết tâm và đề ra chủ trương, biện pháp cụ thể. mặt khác, phải đấu tranh khắc phục mọi biểu hiện bảo thủ, trì trệ, làm theo lối mòn và mọi biểu hiện tự do tuỳ tiện, chấp hành không nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.

(Cục Chính trị/BĐBP)