Định hướng và giải pháp hợp tác phát triển thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia

Theo Bộ Công thương, để hoạt động thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia đạt hiệu quả, trong thời gian tới hai bên cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung sau:

          1. Tiếp tục phối hợp tổ chức thực hiện dự án “Quy hoạch mạng lưới chợ biên giới Việt Nam - Campuchia đến năm 2020” trên cơ sở lộ trình đã được mỗi bên phê duyệt.

          2. Tiếp tục phối hợp hoàn tất thủ tục trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt dự án “Xây dựng chợ biên giới thí điểm Việt Nam - Campuchia” để sớm triển khai thực hiện giai đoạn đầu tư xây dựng.

          3. Nghiên cứu, báo cáo Chính phủ hai nước về việc xây dựng “Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia đến năm 2025” và “Quy chế quản lý chợ biên giới chung Việt Nam - Campuchia” để áp dụng thí điểm đối với một số chợ trên tuyến biên giới như: tạo điều kiện thuận lợi cho người, phương tiện và hàng hóa qua lại cửa khẩu, mua bán tại chợ biên giới; xây dựng các chính sách về thuế đối với hàng hóa kinh doanh tại chợ biên giới và các quy định khác phù hợp với quy định pháp luật của hai nước.

          4. Phối hợp nghiên cứu đề xuất lên Chính phủ mỗi nước về khả năng thành lập cũng như hỗ trợ đầu tư nâng cấp các cặp cửa khẩu, Khu hợp tác kinh tế dọc tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia. Hai bên cần tiếp tục hợp tác nghiên cứu phát triển hệ thống phân phối hàng hóa, dịch vụ thương mại tại các khu vực cửa khẩu biên giới giữa hai nước.

          5. Tiếp tục xây dựng các cơ chế, chính sách ưu đãi và khuyến khích thương mại biên giới, giành cho nhau ưu đãi về thuế quan, đặc biệt là đối với các mặt hàng nông sản. Đẩy mạnh cải cách và đơn giản hóa các thủ tục xuất - nhập khẩu cũng như giảm thiểu các loại phí và lệ phí cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia.

          6. Tiếp tục phối hợp thực hiện các thỏa thuận mà Chính phủ hai nước đã ký kết trong khuôn khổ hợp tác kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật và các thỏa thuận, hợp tác trong khu vực như: Hợp tác về tam giác phát triển 3 nước Campuchia  - Lào - Việt Nam (CLV), Hợp tác phát triển 4 nước Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam (CLMV), Hợp tác Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS), Hợp tác ASEAN…. Đồng thời, thúc đẩy triển khai nhân rộng thực hiện hình thức kiểm tra một điểm dừng tại các cửa khẩu biên giới quốc tế của hai nước theo Hiệp định về tạo thuận lợi cho hàng hóa, người và phương tiện qua lại biên giới giữa các nước trong Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng.

          7. Tiếp tục hỗ trợ và thúc đẩy các hoạt động thương mại tại các tỉnh biên giới giữa hai nước thông qua việc tổ chức các hội chợ thương mại biên giới, các sự kiện, diễn đàn, hội nghị và triển lãm thương mại nói chung ở khu vực biên giới, đồng thời, tạo điều kiện thu hút các nước thứ 3 cùng tham gia. Hai bên cũng cần tăng cường trao đổi các đoàn tiếp xúc, quan hệ cùng hợp tác đầu tư giữa các doanh nhân Việt Nam và Campuchia trên địa bàn biên giới.

          8. Xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển thương mại biên giới  để quảng bá, thu hút tài chính của các nước trong khu vực và quốc tế nhằm xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống của cư dân ở khu vực biên giới hai nước.

          9. Thúc đẩy hợp tác trao đổi thông tin thị trường, thông tin về cơ chế, chính sách về thương mại biên giới, luật pháp liên quan của mỗi nước, thủ tục, xuất - nhập người, phương tiện, hàng hóa qua cửa khẩu biên giới…. để cung cấp cho doanh nghiệp hai nước thông qua các ấn phẩm như sách, báo, tạp chí…

          Nhằm thực hiện mục tiêu đề ra và tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại biên giới, trong thời gian tới hai bên cần phối hợp triển khai một số giải pháp chủ yếu sau:

          1. Tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định còn chưa phù hợp về thương mại biên giới, tập trung khuyến khích các thành phần kinh tế, các thương nhân hoạt động hợp pháp tại các cửa khẩu và chợ biên giới. Đồng thời, thường xuyên phối hợp tổ chức đi kiểm tra việc tạo thuận lợi cho hàng hóa, người và phương tiện qua lại biên giới giữa hai nước.

          2. Xây dựng một cơ chế phân cấp quản lý linh hoạt giữa trung ương và địa phương, nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia. Tăng cường cơ chế trao đổi, cung cấp thông tin cho nhau về thị trường và chính sách biên mậu giữa các bộ, ngành, địa phương biên giới hai nước mỗi năm.

          3. Cần phải tổ chức hoạt động các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, quy định thủ tục hành chính thống nhất tại cửa khẩu, trong đó có người đứng đầu mỗi cửa khẩu để chủ trì giải quyết những vướng mắc, đầu tư, nâng cấp, sửa chữa cửa khẩu. Đồng thời, hai bên cần thỏa thuận và hướng dẫn cụ thể về việc tạo điều kiện cho phương tiện của doanh nghiệp cũng như của cư dân hai bên biên giới qua lại thăm hỏi, trao đổi, mua bán hàng hóa phục vụ sản xuất và đời sống hàng ngày.

          4. Kiến nghị Chính phủ Campuchia nâng cao tỷ lệ người lao động Việt Nam làm việc tại các dự án đầu tư của Việt Nam.

          5. Cần phải hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng các trung tâm phân phối, trung chuyển hàng hóa, các kho thương mại chuyên ngành tại các cửa khẩu biên giới, trong đó tập trung tại một số khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh Tây Ninh, An Giang…

          6. Cần xây dựng một cơ chế đầu tư trở lại từ ngân sách nhà nước nhằm phát triển hạ tầng kỹ thuật khu vực các cửa khẩu biên giới; trước hết chú ý đến việc nâng cấp, bổ sung và hoàn chỉnh hệ thống nhà công vụ trên toàn tuyến biên giới, đảm bảo đủ khả năng phục vụ các hoạt động thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia ngày càng tăng nhanh cả về qui mô và tốc độ. Trang bị đủ các loại máy móc, thiết bị thông tin, viễn thông, khắc phục tình trạng làm thủ công, chậm trễ.

          7. Bên cạnh sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, các tỉnh biên giới cần có chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện phương thức “xã hội hóa” để xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Phương thức này sẽ huy động được tối đa nguồn lực, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển hạ tầng thương mại phục vụ cho hoạt động thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia.

          8. Tăng cường định kỳ tổ chức Hội chợ triển lãm quốc tế tại các cửa khẩu biên giới giữa hai nước. Các tỉnh biên giới cũng như các cơ quan đại diện ở mỗi nước là nhịp cầu quan trọng trong phát triển quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Campuchia cần tăng cường liên kết với các địa phương phía sau, các trung tâm kinh tế lớn, các doanh nghiệp lớn để giúp cho các doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác, xúc tiến đầu tư thương mại, tăng cường sự hiện diện ở mỗi nước, trao đổi thông tin, tìm đối tác kinh doanh…./.

Thái Chuyên