Công tác vận động quần chúng của Bộ đội Biên phòng góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia trong tình hình mới

Phát huy tốt vai trò già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào các dân tộc, tôn giáo trong công tác tuyên truyền vận động, kịp thời giải quyết các vụ việc xảy ra, giữ vững an ninh, trật tự ở địa phương. Các đội vận động quần chúng, cán bộ tăng cường cơ sở của BĐBP làm tốt vai trò tham mưu trong tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, giúp đồng bào khu vực biên giới phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo; trực tiếp xây dựng các mô hình kinh tế có hiệu quả và chuyển giao cho đồng bào tiếp tục quản lý, phát triển... Đã xây dựng các đồn biên phòng thành điểm sáng văn hóa, giữ vững mối quan hệ chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban ngành đoàn thể và nhân dân địa phương; góp phần xây dựng “thế trận lòng dân”, củng cố và tăng cường mối quan hệ gắn bó keo sơn giữa BĐBP với đồng bào các dân tộc khu vực biên giới, tạo nguồn sức mạnh tổng hợp trong xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc; cùng toàn đảng, toàn quân, toàn dân bảo vệ vững chắc, toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Tuy nhiên, trong hoạt động công tác vận động quần chúng của BĐBP còn có một số tồn tại hạn chế, chưa đáp ứng được so với yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Đó là, việc nắm tình hình nhân dân, địa bàn đóng quân có lúc, có nơi chưa kịp thời, việc tổ chức, phát động phong trào quần chúng bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, xây dựng cơ sở cốt cán, nòng cốt chưa toàn diện, chưa có chiều sâu; quán triệt và thực hiện các chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên có đơn vị chưa kịp thời; tham mưu, phối kết hợp với các lực lượng tham gia củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội ở các xã, thị trấn biên giới có nội dung chưa thực sự đồng bộ, chất lượng, hiệu quả có mặt còn hạn chế.

Xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển là một nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, thể hiện chủ trương, quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta. Để quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu là xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc gắn với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững mạnh, đúng như Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 08/8/1995 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa VII về xây dựng BĐBP trong tình hình mới đã khẳng định "Bộ đội Biên phòng cần phải liên hệ chặt chẽ với quần chúng, dựa vào quần chúng để thực hiện nhiệm vụ, đồng thời phải tích cực xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh, thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trên vùng biên giới”.

 Hiện nay, các thế lực thù địch tăng cường đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình”, kết hợp với bạo loạn lật đổ để chống phá cách mạng nước ta, trong đó địa bàn biên giới là một trong những trọng điểm. Lợi dụng tình hình biển Đông, vấn đề dân tộc, tôn giáo do lịch sử để lại, chúng kích động tư tưởng ly khai, dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số chống lại chính quyền, gây mất ổn định chính trị. Hiện nay, đời sống của đồng bào các dân tộc biên giới và cán bộ, chiến sĩ BĐBP còn gặp nhiều khó khăn… Mặt khác, do tác động mặt trái của cơ chế thị trường, tệ quan liêu, tham nhũng, sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”; “tự chuyển hóa” đã và đang đặt ra yêu cầu khách quan phải coi trọng công tác VĐQC trong nhiệm vụ xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Trên cơ sở đó, công tác VĐQC thời gian tới cần tập trung vào một số giải pháp sau:

Một là, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và các ban ngành, đoàn thể địa phương, các lực lượng đứng chân trên địa bàn, cơ quan quân sự các cấp đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác VĐQC

 Đây là giải pháp quan trọng, xuyên suốt có ý nghĩa quyết định tới công tác VĐQC của BĐBP, đảm bảo cho hoạt động công tác này thường xuyên có sự lãnh đạo tập trung thống nhất, đúng định hướng chính trị; phát huy sức mạnh tổng hợp của các chủ thể trong VĐQC. Trước hết, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; Quy chế công tác dân vận của Quân ủy Trung ương; các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của cấp trên; giữ vững phương châm, nguyên tắc, luôn tạo sự thống nhất, chặt chẽ trong lãnh đạo, chỉ huy, chỉ đạo đối với công tác VĐQC. Thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo; chú trọng giữ vững mối quan hệ mật thiết với cấp ủy, chính quyền địa phương, sự phối hợp hiệp đồng với các cơ quan, ban ngành, lực lượng trên địa bàn. Tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn hiệu quả công tác dân vận với kết quả lãnh đạo nhiệm vụ chính trị của cấp ủy đảng, trách nhiệm của người chỉ huy và kết quả bình xét, phân loại tổ chức đảng, đảng viên. Phát huy sức mạnh tổng hợp của các ngành, các cấp, các tầng lớp nhân dân tham gia bảo vệ biên giới, tạo cơ sở và nền tảng vững chắc để đẩy mạnh toàn diện các biện pháp công tác biên phòng, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh. Xây dựng và thực hiện tốt cơ chế phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể, các đơn vị, các lực lượng đứng chân trên địa bàn với các đồn biên phòng trong công tác VĐQC. Quan tâm lãnh đạo làm tốt công tác đối ngoại biên phòng, đối ngoại nhân dân, đẩy mạnh công tác kết nghĩa giữa các lực lượng bảo vệ biên giới và các xã, thôn, bản, đoàn thể ở hai bên biên giới, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển.

Hai là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, các lực lượng về vị trí, vai trò tầm quan trọng của công tác vận động quần chúng trong tình hình mới

Đây là giải pháp rất quan trọng, là cơ sở, nền tảng cho việc nâng cao chất lượng, hiệu quả, phát huy vai trò của các cấp, các ngành, các lực lượng trong công tác VĐQC tham gia xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh. Trước hết, cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền, giáo dục đường lối, quan điểm của Đảng, Nhà nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận, vấn đề dân tộc, tôn giáo; về phát triển kinh tế - xã hội miền núi, nông thôn; những chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch, hướng dẫn của cấp trên và địa phương về công tác dân vận. Giáo dục về phong tục, tập quán, ngôn ngữ của đồng bào các dân tộc sinh sống ở khu vực biên giới, truyền thống tốt đẹp của đơn vị và địa phương. Bồi dưỡng về ý thức quốc gia, quốc giới, ý thức cảnh giác cách mạng, nhận rõ bản chất âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch chống phá nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân. Đồng thời, phải giáo dục, bồi dưỡng phương thức VĐQC, sẵn sàng đối phó với các tình huống xảy ra như: xâm canh, xâm cư, lấn chiếm biên giới, di chuyển cột mốc; các hành động xâm hại các giá trị kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội ở khu vực biên giới... Đặc biệt, phải chú trọng giáo dục, bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững vị trí, vai trò, yêu cầu, nguyên tắc và kỷ luật dân vận, thấy rõ vai trò to lớn của quần chúng nhân dân các dân tộc ở khu vực biên giới trong sự nghiệp xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh; giáo dục, bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cấp, các ngành, các lực lượng và BĐBP trong hoạt động VĐQC; biết cách khắc phục khó khăn, gian khổ, tích cực rèn luyện đạo đức cách mạng, gắn bó mật thiết với nhân dân. Từ đó, làm chuyển biến về tư duy, xác định đúng vai trò, trách nhiệm, biết cách vận dụng sáng tạo vào thực tiễn thực hiện công tác dân vận trong tình hình mới. Mặt khác, cần đẩy mạnh phong trào thi đua quyết thắng gắn với phong trào thi đua yêu nước của địa phương, phong trào thi đua “dân vận khéo” và các phong trào do mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội phát động; nhân rộng các điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt về công tác dân vận, giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” - Bộ đội của dân trong tình hình mới.

Ba là, không ngừng đổi mới nội dung, phong phú, đa dạng về hình thức VĐQC, phù hợp với từng đối tượng, tình hình thực tế của đơn vị và địa phương

 Thực tiễn cho thấy, một chủ trương công tác VĐQC có tính khoa học, hiệu quả thiết thực cần đạt được 3 yếu tố: thể hiện được nhu cầu, nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân; quán triệt được chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phù hợp với vai trò, chức năng và khả năng thực hiện của tổ chức, đơn vị, các đoàn thể và nhân dân. Theo đó, khi đã xác định được chủ trương đúng, có tính khoa học thì cùng với cơ chế, nguyên tắc, việc xác định nội dung, lựa chọn dự án, mô hình, hình thức, phương pháp tiến hành công tác VĐQC hết sức quan trọng. Để đổi mới công tác VĐQC, cần tập trung vào đổi mới công tác tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; xây dựng ý thức cảnh giác cánh mạng, làm cho nhân dân nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, sẵn sàng cùng lực lượng vũ trang đập tan mọi thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch, giữ vững ổn định chính trị; xây dựng lực lượng chính trị, thế trận biên phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Không ngừng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mối quan hệ máu thịt quân dân. Chủ động phối hợp với các lực lượng làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xã, phường, thị trấn xây dựng và củng cố hệ thống chính trị vững mạnh; bồi dưỡng kiến thức quân sự, quốc phòng, năng lực quản lý, điều hành của chính quyền, năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn cho cán bộ cơ sở. Phối hợp, giúp đỡ xây dựng các ban ngành, đoàn thể chính trị - xã hội vững mạnh, hoạt động đúng chức năng, nhiệm vụ, sát yêu cầu nhiệm vụ của xã, phường, thị trấn. Giúp đỡ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, phát triển đảng viên, xây dựng lực lượng cốt cán cho hệ thống chính trị các xã, thị trấn ở biên giới. Về hình thức tuyên truyền vận động, cần nghiên cứu cụ thể, sát với nhiệm vụ, địa bàn; coi trọng phối hợp chặt chẽ với các lực lượng ở địa phương lập tổ công tác, tham gia đội công tác liên ngành do địa phương chủ trì và tổ chức. Nâng cao hiệu quả chất lượng hoạt động kết nghĩa, cán bộ tăng cường cơ sở, tổ công tác dân vận. Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của các lực lượng tham gia để xác định cơ chế phối hợp, xây dựng chương trình hành động, các phong trào thi đua phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn đóng quân.

Bốn là, đẩy mạnh các hoạt động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng, củng cố hệ thống chính trị vững mạnh và phát triển kinh tế - xã hội gắn chặt với thực hiện mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, chăm lo hơn nữa đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn biên giới

 Xây dựng nền tảng chính trị ở khu vực biên giới ngày càng vững mạnh có vị trí rất quan trọng trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, mà “cái gốc”, “cái nền” của chính trị ở khu vực biên giới là hệ thống chính trị ở cơ sở. Đây là những nhân tố cơ bản ở khu vực biên giới, là chỗ dựa đáng tin cậy của quần chúng nhân dân các dân tộc, là nơi tổ chức thực hiện thắng lợi mọi đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ở địa phương nói chung và nhiệm vụ bảo vệ biên giới nói riêng. Trong đó, trọng tâm là tập trung tham gia góp phần vào củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng, đổi mới phương pháp, tác phong, phương thức lãnh đạo, làm cho tổ chức đảng giữ vai trò là hạt nhân lãnh đạo trực tiếp, toàn diện ở cơ sở, Tăng cường xây dựng, củng cố, kiện toàn bộ máy chính quyền và đội ngũ cán bộ các xã, thị trấn biên giới vững mạnh, có năng lực quản lý điều hành các mặt hoạt động ở địa phương, không để kẻ địch và phần tử xấu móc nối, lợi dụng. Xây dựng, củng cố mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân các xã biên giới thực sự đóng vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; đảm bảo hoạt động có chất lượng, tham gia giải quyết có hiệu quả những vụ việc xảy ra ở địa bàn, nhất là những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, không để xảy ra các “điểm nóng” về an ninh, trật tự. Hoạt động tham gia xây dựng, củng cố bộ máy chính quyền các xã, thị trấn biên giới cũng chính là quá trình nhằm huy động tối đa sức mạnh của các lực lượng vào công tác VĐQC. Do đó, các đơn vị cơ sở BĐBP phải chủ động giúp địa phương công tác tạo nguồn phát triển đảng viên, tích cực tham gia xóa bản, thôn trắng đảng viên, tổ chức đảng; giới thiệu cán bộ đảng viên các đồn biên phòng xuống tham gia sinh hoạt tạm thời tại các chi bộ thôn bản yếu kém, địa bàn phức tạp; xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn, phát hiện, giới thiệu hoặc hướng dẫn họ biết cách lựa chọn những người ưu tú, có uy tín để bổ sung vào đội ngũ cán bộ cơ sở. Ngoài ra, cần tập trung tham mưu cho địa phương trong giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc; đấu tranh bài trừ các hủ tục lạc hậu, ngăn ngừa những tư tưởng và hoạt động tuyên truyền phản văn hoá, phản tiến bộ của các thế lực thù địch. Phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục, các nhà trường ở các xã biên giới thực hiện các chương trình xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học. Đặc biệt, phải tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức và thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, như: xây nhà tình nghĩa cho các gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình và người có công với cách mạng, nhận đỡ đầu những học sinh nghèo vượt khó có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn...

Tham gia tuyên truyền vận động nhân dân nâng cao nhận thức, giác ngộ chính trị, thực hiện đúng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, tham gia các phong trào, các cuộc vận động cách mạng của Đảng, Nhà nước, mặt trận, các đoàn thể nhân dân và các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Phối hợp với địa phương đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, góp phần giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở. Trên cơ sở xây dựng củng cố hệ thống chính trị ở các xã biên giới vững mạnh, từ đó củng cố phong trào quần chúng tham gia quản lý, bảo vệ an ninh biên giới thành phong trào rộng khắp, có chất lượng, hiệu quả cao. Trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vấn đề quan trọng nhất là xây dựng “thế trận lòng dân”; đồng thời phải hết sức chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, trước hết là chăm lo xây dựng vững mạnh về chính trị và tinh thần. Việc hoạch định chính sách đối với lực lượng vũ trang phải tạo được sức mạnh động lực tinh thần, vật chất, chính sách hậu phương quân đội, hậu phương quốc phòng, hoạch định chính sách thời bình và thời chiến.

Thực tiễn chiến đấu, công tác của BĐBP đã khẳng định: muốn quản lý, bảo vệ vững chắc biên giới thì phải chăm lo xây dựng biên giới vững mạnh về mọi mặt, trong đó trước hết là vững mạnh về chính trị, kinh tế - xã hội phát triển giữ vị trí quan trọng, là cơ sở để BĐBP triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác biên phòng, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh. Kinh tế - xã hội phát triển sẽ góp phần cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, tạo cơ sở vật chất để tăng khả năng tiềm lực bảo vệ chủ quyền, biên giới và nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ. Do vậy, để nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở xã, phường biên giới, đòi hỏi phải thực hiện có hiệu quả chính sách định canh, định cư. Kết hợp định canh định cư với xây dựng vùng kinh tế mới để đáp ứng được yêu cầu sản xuất phát triển kinh tế với củng cố an ninh, quốc phòng, hình thành khu dân cư, kinh tế, văn hóa mới. Thực hiện tốt phong trào vệ sinh phòng bệnh, củng cố các trạm y tế, phát huy hiệu quả các trạm xá quân - dân y kết hợp. Định kỳ tổ chức khám chữa bệnh cho nhân dân, vận động nhân dân thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình. Tổ chức các đội, tổ công tác (nòng cốt là BĐBP) để tiến hành các hoạt động tuyên truyền đường lối, chính sách, chiếu phim, video, triển lãm tranh ảnh nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin và hoạt động văn hóa tinh thần của nhân dân. Xây dựng các điểm sáng văn hóa xã biên giới, lấy đồn biên phòng làm trung tâm có trang bị ăn-ten parabol, cụm loa truyền thanh. Tham mưu đề xuất ngành thông tin thực hiện phủ sóng truyền thanh, truyền hình cho các địa bàn vùng sâu, vùng xa và biên giới đất liền.

Năm là, tập trung xây dựng củng cố nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác vận động quần chúng

Đội ngũ cán bộ chuyên trách là lực lượng nòng cốt đảm nhiệm công tác dân vận, có chức năng tham mưu cho lãnh đạo, chính quyền về chủ trương, nội dung, biện pháp tiến hành công tác dân vận, giúp các cấp lãnh đạo, chỉ huy chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác VĐQC. Các cấp ủy cần lựa chọn những cán bộ có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức tổ chức kỷ luật, nói đi đôi với làm, nói ít làm nhiều, có tác phong, độ tuổi thích hợp, có đủ phẩm chất, năng lực vận động quần chúng, biết hòa đồng, cảm phục gần gũi, tôn trọng quần chúng nhân dân, có đức tính “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, miệng nói, tay làm”, có khả năng làm tham mưu về dân vận vào cơ quan dân vận công tác. Trong đó, đặc biệt chú trọng công tác quy hoạch, lựa chọn, bồi dưỡng, sử dụng để có đội ngũ chuyên gia giỏi về công tác dân vận và đội ngũ cán bộ dân vận là người địa phương, người dân tộc thiểu số, người có đạo; đề xuất các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ dân vận ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, xã trọng điểm về quốc phòng, an ninh. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện giáo dục, đào tạo, chú trọng huấn luyện, giáo dục cho bộ đội nắm vững yêu cầu, nhiệm vụ của đơn vị nói chung, yêu cầu, nhiệm vụ công tác dân vận của quân đội hiện nay và các kỹ thuật, chiến thuật chiến đấu, đối sách khi thực hiện nhiệm vụ dân vận ở vùng phức tạp… để bộ đội có đủ trình độ nhận thức và năng lực thực hiện các nhiệm vụ được giao. Chú trọng bồi dưỡng tác phong tiếp xúc với nhân dân, kỹ năng tiến hành công tác VĐQC trong các hoàn cảnh, đảm bảo thực hiện tốt phương châm “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”./.

    Thiếu tướng Dương Đình Thông