Công tác đối ngoại biên phòng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực biên phòng

Trong xu thế toàn cầu hoá, đất nước mở cửa và hội nhập, với đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng, những năm qua Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) đã có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo đưa công tác đối ngoại biên phòng (ĐNBP) phát triển cả về bề rộng và chiều sâu, theo hướng thiết thực hiệu quả và đạt được những kết quả quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công tác biên phòng trong tình hình mới, giữ vững độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia của Tổ quốc Việt Nam XHCN, đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế và khu vực, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị cùng phát triển. Nét nổi bật của công tác đối ngoại biên phòng trong thời gian qua là chủ động tham mưu cho Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng trong xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền ,an ninh biên giới, trong quan hệ với các nước láng riềng cùng đồng thuận hợp tác để giải quyết những vấn đề còn tồn tại về biên giới lãnh thổ, phân định vùng chồng lấn trên vùng biển, hợp tác cùng bảo vệ biên giới trên bộ, hợp tác về nghề cá trên biển Đông…., đặc biệt tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị định về công tác đối ngoại biên phòng, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định cùng phát triển với các nước láng giềng.

       Trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia, xuất phát từ tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào và mối quan hệ hợp tác toàn diện với Campuchia cũng như vị trí chiến lược và tầm quan trọng của địa bàn các tỉnh biên giới Việt Nam - Lào; Việt Nam - Campuchia, BTL Bộ đội Biên phòng đã chỉ đạo BĐBP các tỉnh trên tuyến biên giới này ngoài việc hai bên thực hiện nghiêm túc Hiệp định về quy chế biên giới và Thỏa thuận cấp cao giữa hai Nhà nước còn làm tốt công tác đối ngoại biên phòng, quan hệ với chính quyền, nhân dân và lực lượng bảo vệ biên giới của bạn với phương châm “giúp bạn là tự giúp mình” thiết thực, hiệu quả và cũng linh hoạt chuyển từ phương châm giúp bạn sang“ vừa giúp bạn vừa hợp tác với bạn”, từ đó đã góp phần tạo được môi trường hòa bình, ổn định trên biên giới và xây dựng được thế trận bảo vệ  Tổ quốc từ xa. Bước đầu đã đập tan được âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch và bọn phản động, nhằm lấy địa bàn biên giới làm bàn đạp, ngòi nổ để thực hiện “chiến lược diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ đối với Việt Nam, đồng thời phối hợp với bạn ngăn chặn, triệt phá nhiều băng nhóm tổ chức, đường dây tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm buôn bán vận chuyển ma túy lớn vào Việt Nam. 

 Trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, quan hệ hợp tác biên phòng có bước phát triển nhanh trên nhiều mặt. Lãnh đạo BTL Bộ đội Biên phòng Việt Nam với lãnh đạo các quân khu giáp biên của Trung Quốc đã tăng cường gặp gỡ trao đổi tình hình về biên giới hai nước, Hai bên ký Thỏa thuận hợp tác biên phòng giữa BQP hai nước, Biên bản thiết lập quan hệ biên phòng ba cấp giữa BTL Bộ đội Biên phòng Việt Nam với Cục Quản lý Biên phòng - Bộ Công an Trung Quốc, hợp tác trong giữ gìn an ninh, trật tự, đấu tranh phòng chống tội phạm, công tác kiểm soát xuất nhập cảnh ra vào biên giới hai nước. Quy định chế độ quan hệ gặp gỡ hội đàm ở các cấp, việc đi lại thăm thân, chúc mừng, giao lưu lẫn nhau… Thoả thuận hợp tác biên phòng cũng góp phần làm cho chính quyền địa phương hai bên biên giới tăng cường tình đoàn kết hữu nghị, hiểu biết và cùng trao đổi kinh nghiệm trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương vùng biên giới.

   Đối với Ngành Biên phòng Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã thực hiện tốt Hiệp định hợp tác các vấn đề biên phòng giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cơ quan An ninh Nga. Từ nhiều năm nay, bạn liên tục tiếp nhận và đào tạo cán bộ chỉ huy tham mưu của BĐBP Việt Nam sang đào tạo tại Khoa đặc biệt Học viện Biên phòng Nga, hầu hết các cán bộ sau khi đào tạo về nước đã phát huy và áp dụng tốt kiến thức đã học vào điều kiện thực tế trên các tuyến biên giới của Việt Nam, các cán bộ đã phát triển tốt đều là chỉ huy cấp tỉnh, thành phố, cấp cục cơ quan BTL. 

   Mở rộng hợp tác với các nước Ôxtrâylia, Mỹ, Cơ quan Biên phòng của Anh và Bắc Ai Len để trao đổi thông tin về phòng chống tội phạm, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm về ma túy, khủng bố, cướp biển, di cư tự do…; tranh thủ sự giúp đỡ của bạn về các phương tiện khoa học kỹ thuật, đào tạo tiếng Anh phục vụ công tác quản lý bảo vệ biên giới, đặc biệt là sự giúp đỡ của Chính phủ Ôxtrâylia về công tác xuất nhập cảnh của BĐBP. Ngoài ra, BĐBP còn tích cực tham gia và thực hiện Hiệp định về tạo thuận lợi cho vận chuyển người và hàng hóa qua lại biên giới giữa các nước tiểu vùng Mê-Kông mở rộng (Hiệp định GMS); tham gia thực hiện cơ chế một cửa ASEAN và cơ chế hải quan một cửa quốc gia; thực hiện có hiệu quả Chương trình ASEAN-EU về quản lý biên giới và kiểm soát xuất, nhập cảnh; tham gia thực hiện chính sách ưu đãi đặc biệt cho Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam (C-L-V); gắn nhiệm vụ bảo đảm vững chắc về quốc phòng - an ninh với nhiệm vụ phát triển kinh tế khu vực C-L-V; tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng Hoa Kỳ và Vương quốc Anh để thúc đẩy hợp tác đấu tranh chống tội phạm về ma túy, tội phạm có tổ chức và vấn đề di cư tư do bất hợp pháp, chống khủng bố, cướp biển....

Trong thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực luôn có những tiềm ẩn khó lường, nhưng xu thế hòa bình, hợp tác vẫn giữ vai trò chủ đạo, tình hình trên các tuyến biên giới, hoạt động vi phạm Hiệp định về quy chế biên giới vẫn xảy ra trên từng tuyến, từng khu vực. Các thế lực thù địch, phần tử cực đoan, bọn phản động lưu vong tăng cường các hoạt động tuyên truyền kích động móc nối, lôi kéo, chống phá… Hoạt động của bọn tội phạm hình sự như; buôn lậu, mua bán phụ nữ trẻ em, mua bán, vận chuyển các chất ma tuý, vũ khí, chất nổ, xuất nhập cảnh trái phép ở các địa bàn biên giới tuy có giảm nhưng không đáng kể, có nơi còn rất phức tạp. Tình hình tranh chấp chủ quyền trên biển Đông sẽ tiếp tục bất ổn và trở thành vấn đề nóng trong khu vực và quốc tế.

Từ tình hình trên, trước những thời cơ và thách thức mới, nhiệm vụ quan trọng của công tác đối ngoại biên phòng cần tập trung vào một số nội dung cụ thể sau đây:

- Quán triệt, triển khai thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Nghị quyết Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng trong tình hình mới, đối ngoại để giữ hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đặt lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc lên hàng đầu, phải xác định vừa là mục tiêu vừa là nguyên tắc cao nhất. Ngoài những mục tiêu trên, đối ngoại biên phòng thường xuyên duy trì quan hệ, phối hợp tốt với lực lượng BVBG và chính quyền, nhân dân vùng biên giới của các nước láng giềng, vừa hợp tác vừa giúp bạn, đồng thời tăng cường, mở rộng quan hệ giữa BĐBP Việt Nam với các đối tác mới, các nước trong khu vực, trên cơ sở hiểu biết, tin cậy lẫn nhau; tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp tác phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, nâng cao vị thế của BĐBP trên trường quốc tế.

  - Đối ngoại biên phòng cùng với các lực lượng đối ngoại của Đảng và Nhà nước, quân đội, đối ngoại nhân dân, các bộ ngành, địa phương, các lực lượng liên quan, hình thành thế đối ngoại toàn diện, đan xen để bảo vệ Tổ quốc từ xa, từ ngoài vào trong vững chắc, tạo sự thống nhất trong đánh giá tình hình, xác định thời cơ, thách thức, nguy cơ, đối tác của các mối quan hệ trong nước, khu vực quốc tế… làm cơ sở cho công tác tham mưu chiến lược và triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng phát triển kinh tế, quốc phòng - an ninh - đối ngoại không để thụ động bất ngờ.

- Đối ngoại biên phòng phải tích cực đổi mới, tạo sự chuyển biến về nhận thức trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trước hết tập trung nâng cao vai trò lãnh đạo công tác đối ngoại biên phòng của cấp ủy, chỉ huy các đơn vị, rà soát, bổ sung, sửa đổi quy chế, các quy định, thủ tục hành chính, công tác lễ tân, công tác bảo đảm tài chính cho hoạt động đối ngoại, phù hợp với đối tác và sự phát triển của tình hình.

- Cần xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác đối ngoại biên phòng ở các đơn vị cơ sở đáp ứng với nhiệm vụ; chú trọng về ngoại ngữ, tác phong, nghiệp vụ. Trên cơ sở Nghị định của Chính phủ về công tác đối ngoại biên phòng, Thông tư và các quy định của Bộ Quốc phòng, tiếp tục kiện toàn tổ chức, biên chế, tăng cường bổ sung trang thiết bị hiện đại, đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm; nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại biên phòng trong tình hình mới./.

                                                          Trần Quang Phê