Bộ đội Biên phòng tổ chức thực hiện hiệu quả ngày Biên phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác Biên phòng hiện nay

Xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh của mỗi quốc gia. Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc ta, mà trước hết là đồng bào các dân tộc nơi tuyến đầu biên giới, bờ biển, hải đảo đã đoàn kết một lòng, hy sinh xương máu để giữ gìn từng tấc đất biên cương của Tổ quốc. Tiếp nối truyền thống vẻ vang đó, ngày nay dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn quân, toàn dân ta tiếp tục nêu cao khí phách anh hùng, quyết tâm xây dựng và bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới (ANBG) của Tổ quốc.

Quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dân “Dễ trăm lần không dân cũng chịu - Khó vạn lần dân liệu cũng xong” và từ thực tiễn của phong trào quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền, ANBG, ngày 22/2/1989, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ra Quyết định số 16-HĐBT lấy ngày 3/3 hàng năm làm Ngày Biên phòng trong cả nước, trong đó  xác định rõ 5 nội dung của Ngày Biên phòng, đó là: Nâng cao ý thức cảnh giác, tinh thần trách nhiệm của nhân dân các dân tộc, của cán bộ, nhân viên các cơ quan, đoàn thể ở biên giới làm tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, ANBG quốc gia; tăng cường đoàn kết hợp đồng chiến đấu và giúp đỡ lẫn nhau giữa lực lượng Biên phòng và nhân dân, giữa lực lượng Biên phòng và các lực lượng khác; không ngừng củng cố và phát triển tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới chống mọi hành vi xâm phạm biên giới của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh thực hiện các nhiệm vụ trung tâm, đột xuất của địa phương; khen thưởng bằng các hình thức thích hợp các tập thể và cá nhân có công trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ biên giới.

Tiếp đó, tại kỳ họp thứ 3 ngày 17/6/2003, Quốc hội khóa XI nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Biên giới quốc gia, trong đó quy định lấy ngày 3/3 hàng năm là Ngày Biên phòng toàn dân. Đây là chủ trương lớn, quan trọng của Đảng, Nhà nước, tiếp tục khẳng định rõ vai trò nòng cốt, chuyên trách của Bộ đội Biên phòng (BĐBP) trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới, đồng thời phát huy sức mạnh của toàn dân, của cả hệ thống chính trị tham gia xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trong tình hình mới.

 Quá trình thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân, những truyền thống tốt đẹp trong xây dựng và bảo vệ chủ quyền, ANBG của quân và dân ta càng được phát huy và có những bước phát triển mới, sâu sắc, toàn diện hơn. Các tầng lớp nhân dân và cán bộ, chiến sĩ nơi biên giới đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ, bám trụ vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc, xây dựng và bảo vệ vững chắc chủ quyền, ANBG, phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới đất nước; củng cố quan hệ đoàn kết hữu nghị với các nước láng giềng, mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế.

Nhận thức rõ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng và quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với vùng biên giới, hải đảo; những năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể đã có nhiều chủ trương, biện pháp nhằm huy động và phát huy sức mạnh tổng hợp của các tầng lớp nhân dân, tạo ra phong trào quần chúng sâu rộng tham gia phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh ở vùng biên giới, hải đảo. Các tỉnh, thành phố có biên giới, bờ biển đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch tổ chức phong trào quần chúng thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành và các đoàn thể ở Trung ương đều có kế hoạch, chương trình hành động hướng về biên giới, hải đảo nhằm đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, động viên, chia sẻ khó khăn với nhân dân và cán bộ, chiến sĩ nơi biên giới, hải đảo.

Đặc biệt trong 10 năm gần đây, các đơn vị BĐBP đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân đạt được một số kết quả nổi bật trên các mặt sau:

Các cấp, các ngành và các địa phương đã chủ động làm tốt công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về mọi mặt cho cán bộ và nhân dân ở khu vực biên giới (KVBG) với sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, bằng nhiều hình thức, biện pháp thiết thực, hiệu quả. Căn cứ vào đặc điểm truyền thống văn hóa của từng vùng, từng dân tộc, các địa phương đã có nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp, như: tuyên truyền tập trung thông qua các lễ hội, phiên chợ, các buổi họp thôn, bản, sinh hoạt học tập của các đoàn thể, hoặc tuyên truyền trực tiếp cho từng người dân, hộ gia đình; kết hợp giữa tuyên truyền miệng với các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ; tuyên truyền thời sự với tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Hướng dẫn, tổ chức cho đồng bào các dân tộc thực hiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, nay là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, giữ gìn phát huy truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc; xây dựng làng, bản, gia đình, dòng họ văn hoá. Tiêu biểu như các mô hình: “Gia đình người Mông văn hoá”, “Dòng họ gương mẫu”, “Thôn, bản không có hoạt động tôn giáo trái pháp luật”, “Thôn không có người vi phạm pháp luật”… Bằng những việc làm cụ thể đã góp phần nâng cao hiểu biết cho đồng bào các dân tộc trên biên giới đối với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao tinh thần cảnh giác với âm mư­u, thủ đoạn tuyên truyền, kích động của các phần tử phản động; động viên cổ vũ kịp thời phong trào quần chúng đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm.

Đảng ủy BĐBP đã thống nhất với các tỉnh, thành ủy biên giới về chủ trương tăng cường cho mỗi xã biên giới đặc biệt khó khăn một cán bộ BĐBP, giúp địa phương củng cố và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh. Hiện nay, BĐBP đang tăng cường 322 cán bộ được đào tạo cơ bản, đã qua thực tiễn công tác biên phòng, có kinh nghiệm công tác dân vận cho các xã biên giới, xã đặc biệt khó khăn; trong đó có 260 đồng chí giữ chức danh trong cấp ủy, chính quyền xã, gồm: 9 đồng chí huyện ủy viên, 13 đồng chí bí thư đảng ủy, 227 đồng chí phó bí thư đảng ủy, 7 đồng chí chủ tịch ủy ban nhân dân, 4 đồng chí phó chủ tịch ủy ban nhân dân. Nhiệm kỳ 2016 - 2021, BĐBP có 3 đồng chí trúng cử đại biểu Quốc hội, 36 đồng chí là đại biểu hội đồng nhân dân cấp tỉnh, 64 đồng chí cấp huyện, 219 đồng chí cấp xã; cùng với đó đã giới thiệu 1.447 đảng viên ở các đồn biên phòng tham gia sinh hoạt đảng tạm thời tại các chi bộ thôn, bản biên giới để trực tiếp tham gia củng cố chi bộ, tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng và xây dựng các tổ chức chính trị, xã hội; phân công 9.393 đảng viên đồn biên phòng phụ trách 40.981 hộ gia đình ở KVBG.

Các đơn vị BĐBP đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các xã biên giới tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chương trình phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu vật nuôi cây trồng, nâng cao năng suất; giúp dân lao động, sản xuất với 327.555 ngày công; sửa 8.338,4km đường giao thông nông thôn, làm 218 cầu, 2.683km kênh mương thủy lợi; trồng rừng, khai hoang, phục hóa được 7.848 ha; sửa chữa, làm mới nhà cho các hộ dân nghèo được 7.000 nhà. Chủ trì, phối hợp với 6 cơ quan và các địa phương triển khai chương trình "Bò giống giúp người nghèo biên giới", đến nay đã trao tặng được 24.876 con bò giống giúp đồng bào nghèo phát triển kinh tế từng bước ổn định cuộc sống. Thực hiện chương trình “Nâng bước em tới trường” nhằm giúp đỡ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn nguy cơ phải bỏ học có điều kiện tiếp tục đến trường bằng cách hỗ trợ mỗi em 500.000 đồng/tháng cho đến khi các em học hết lớp 12, hiện nay đang giúp đỡ 2.844 cháu. Đến nay, đã có 63 em tốt nghiệp trung học phổ thông, 23 em đỗ đại học, 3 em đỗ cao đẳng. Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” đã hỗ trợ gần 38 tỷ đồng cho phụ nữ ở 110 xã biên giới để tổ chức các hoạt động phát triển kinh tế, xây dựng nhà “Mái ấm tình thương” và các hoạt động an sinh xã hội khác.

      Bộ đội Biên phòng trực tiếp mở trên 300 lớp học xóa mù chữ cho gần 6.000 học viên, 230 lớp phổ cập giáo dục tiểu học cho hơn 4.000 trẻ em nghèo, vận động hơn 100.000 trẻ em đến trường; ký Chương trình phối hợp với Bộ Giáo dục về “Đẩy mạnh công tác xây dựng xã hội học tập”. Tham gia xây, sửa 1.467 trường học, tặng sách vở, đồ dùng học tập trị giá 18,2 tỷ đồng. Xây dựng 150 trạm quân dân y kết hợp, bố trí trên 400 y, bác sĩ kết hợp khám, chữa bệnh cho quân và dân... thực hiện chương trình phối hợp với ngành văn hoá, thông tin đến nay nhiều xã, bản KVBG đã được trang bị các thiết chế văn hoá, có hệ thống loa truyền thanh, lắp đặt hệ thống thu truyền hình, có nhà văn hóa… Các đơn vị thường xuyên phối hợp với địa phương tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ để duy trì và phát huy truyền thống văn hóa của đồng bào các dân tộc.

Để phát huy hiệu quả của mô hình trên các tuyến biên giới đất liền, Bộ Tư lệnh BĐBP đã ra chỉ thị về tổ chức phong trào "Kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới", đến nay đã tổ chức ký kết nghĩa được 177 cặp cụm dân cư hai bên biên giới. Thực hiện mô hình kết nghĩa "Xây dựng Đồn - Trạm hữu nghị, biên giới bình yên" tại các KVBG, cửa khẩu trọng điểm, đã có 145 đồn biên phòng kết nghĩa với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng. Tổ chức chương trình Giao lưu “Biên cương thắm tình hữu nghị” 3 lần giữa BĐBP Việt Nam và lực lượng bảo vệ biên giới các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan và Myanma; Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc 5 lần; Giao lưu hữu nghị biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia, Việt Nam - Lào - Campuchia.

Để ghi nhận những đóng góp to lớn của quân và dân ta trong thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân giai đoạn 2009 - 2019, Thủ tướng Chính phủ đã tặng Bằng khen cho 33 tập thể và 4 cá nhân, Bộ Quốc phòng tặng Bằng khen cho 40 tập thể và 67 cá nhân, Bộ Tư lệnh BĐBP tặng Bằng khen cho 114 tập thể và 227 cá nhân, ủy ban nhân dân các tỉnh, huyện biên giới đã tặng thưởng hàng nghìn bằng khen, giấy khen cho các tập thể và cá nhân.

Những việc làm trên thể hiện cấp ủy, chỉ huy các cấp trong BĐBP đã có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân có hiệu quả; chủ động tham mưu xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở; tham gia phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc; tích cực phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và các lực lượng huy động được sức mạnh tổng hợp của các ngành, các cấp, các tầng lớp nhân dân tham gia bảo vệ biên giới, tạo cơ sở và nền tảng để xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh.

Những năm tới, tình hình chính trị - an ninh thế giới và khu vực tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường, như: Các đối tượng chính trị Campuchia tiếp tục chống phá quá trình phân giới, cắm mốc giữa hai nhà nước; vi phạm pháp luật, nhất là tội phạm ma túy và các loại tội phạm có tính chất xuyên biên giới, di dịch cư tự do; vấn đề tranh chấp chủ quyền, quyền chủ quyền trên Biển Đông, quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, hành động thay đổi nguyên trạng, quân sự hóa, kiểm soát tuyến hàng hải quốc tế, sự hiện diện, can dự quân sự của các nước lớn trên Biển Đông; biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường… ngày càng gia tăng, là thách thức lớn, tác động đến sự nghiệp xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Vì vậy, việc thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân cần tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Trước mắt, cần tập trung quán triệt, triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 16/4/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược Quốc phòng Việt Nam và Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, với quan điểm quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên nên phải dựa vào dân, lấy dân làm gốc, nhân dân là chủ thể, “mỗi người dân biên giới là một cột mốc sống”; lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt; BĐBP là lực lượng chuyên trách. Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức quốc gia, quốc giới, chấp hành pháp luật của các cấp, các ngành, các địa phương, của cán bộ, nhân dân, chiến sĩ lực lượng vũ trang ở KVBG, hải đảo với nhiệm vụ xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia.

Hai là, các cấp, các ngành, các địa phương kết hợp chặt chẽ chức năng, nhiệm vụ của từng ngành, từng địa phương với nhiệm vụ bảo vệ biên giới, xây dựng KVBG. Tập trung xây dựng củng cố chính trị cơ sở KVBG vững mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh; giữa xây dựng hệ thống chính trị với nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân KVBG. Phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng thế trận biên phòng toàn dân trong thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; thực hiện tốt công tác đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng và đối ngoại nhân dân, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Ba là, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia, báo cáo Quốc hội sớm xây dựng Luật Biên phòng Việt Nam, để tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho BĐBP thực hiện nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia. Tham mưu cho Đảng, Nhà nước ban hành các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới và các khu kinh tế cửa khẩu; chính sách cho đồng bào các dân tộc và cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang ở KVBG.

Bốn là, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng BĐBP cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số lĩnh vực tiến thẳng lên hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và thực sự là lực lượng chuyên trách trong xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia. Tiếp tục phát động phong trào cả nước hướng về biên giới, biển đảo bằng những phong trào, việc làm cụ thể, thiết thực và hiệu quả. Kịp thời cổ vũ, động viên cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và đồng bào các dân tộc KVBG yên tâm bám trụ nơi biên cương Tổ quốc, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia.

Năm là, tiếp tục triển khai có hiệu quả Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 9/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trong tình hình mới. Hằng năm, vào dịp 3/3, các cấp, các ngành tổ chức sơ kết Ngày Biên phòng toàn dân để rút ra kinh nghiệm, đề ra những nội dung, giải pháp thực hiện trong những năm tiếp theo. Đồng thời, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu, xuất sắc trong thực hiện phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trong tình hình mới.

Thực hiện Ngày Biên phòng toàn dân đã góp phần huy động sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vào sự nghiệp quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia. Các tầng lớp nhân dân và cán bộ, chiến sĩ nơi biên giới đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ, bám trụ vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc, xây dựng KVBG vững mạnh, giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ vững chắc chủ quyền, ANBG; củng cố mối quan hệ đoàn kết hữu nghị với các nước láng giềng, mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế; xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.□

                                                                 Thiếu tướng, ThS LÊ NHƯ ĐỨC