Bộ đội Biên phòng thực hiện hiệu quả Chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản”

Khu vực biên giới (KVBG) nước ta có 1.109 xã, phường, thị trấn thuộc 235 huyện, thị của 44 tỉnh, thành phố; có 06 tôn giáo chính: Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đài, Phật giáo, Hòa hảo và Hồi giáo; dân số khoảng 2.330.887 hộ/9.587.899 khẩu (dân tộc thiểu số chiếm khoảng 15%) với 51 thành phần dân tộc anh em sinh sống đan xen, dân cư biên giới chủ yếu là đồng bào các dân tộc ít người, sống thưa thớt tại các làng, bản xa nhau về địa lý.

Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành và của cấp ủy, chính quyền địa phương, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân KVBG ngày càng được nâng cao. Vào các dịp Tết đến, Xuân về, thông qua các lễ hội, trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức rộng rãi đã góp phần lưu truyền, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Tuy nhiên, ở KVBG do điều kiện tự nhiên; đời sống vật chất và tinh thần của đa số đồng bào các dân tộc còn nhiều thiếu thốn; kinh tế chậm phát triển, tỷ lệ đói, nghèo cao, vẫn còn hiện tượng thiếu đói theo mùa vụ và vào dịp Tết Nguyên đán. Cùng với đó, do điều kiện kinh tế khó khăn, nhiều nơi chưa có điều kiện tổ chức các hoạt động lễ hội, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao... theo mong muốn của đồng bào các dân tộc, hoặc tổ chức nhưng chưa phát huy hết, chưa làm nổi bật, sống dậy những các nét đẹp, những yếu tố đặc trưng của văn hóa truyền thống dân tộc, đặc điểm văn hóa vùng miền...Vì vậy, mỗi dịp Tết đến, Xuân về đồng bào các dân tộc rất cần nhận được sự chung tay, sẻ chia, hỗ trợ, giúp đỡ của cộng đồng.

Thấu hiểu và chia sẻ những khó khăn và mong muốn của đồng bào, với tình cảm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, phát huy truyền thống tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách, phẩm chất cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ", cứ mỗi độ Tết đến, Xuân về các đơn vị Bộ đội Biên phòng (BĐBP) lại triển khai nhiều hoạt động chăm lo cho đồng bào các dân tộc ở KVBG có cái Tết ấm no, đầy đủ hơn, có cuộc sống tinh thần phong phú hơn. Từ đó đã có rất nhiều chương trình thiết thực được tổ chức như “Xuân Biên giới - Tết hải đảo”, “Xuân biên cương - Tết ấm tình người”, “Tết ấm biên cương”, “Nghĩa tình chiến sĩ”, “Xuân biên giới - ấm tình quân dân”, “Ngày hội bánh chưng xanh vì người nghèo”… mỗi chương trình, mỗi chủ đề, mỗi địa bàn có những nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức khác nhau, đa dạng phong phú nhưng tựu chung lại là chăm lo cho quân chúng nhân dân ở KVBG không ai bị thiếu ăn, đứt bữa trong dịp Tết Nguyên đán và được vui chơi theo phong tục tập quán, văn hóa truyền thống của dân tộc, địa phương mình. 

Hưởng ứng phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau” do Thủ tướng Chính phủ phát động, trên cơ sở các hoạt động, các chương trình của các đơn vị, từ Tết Nguyên đán năm 2016, Bộ Tư lệnh BĐBP chỉ đạo thống nhất trong toàn lực lượng tổ chức Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, nhằm xác định quyết tâm, huy động và tập trung nguồn lực, chủ động triển khai ở các cấp trong BĐBP, với chủ trương chăm lo tốt nhất cho đồng bào các dân tộc ở KVBG vui Xuân, đón Tết.

Ở cấp Trung ương, Bộ Tư lệnh BĐBP chủ trì phối hợp với các ban, bộ, ngành, đoàn thể như: Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban Dân tộc, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh… và tỉnh ủy, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố biên giới tổ chức một chương trình quy mô cấp Trung ương. Ở cấp tỉnh, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh, thành phố chủ trì, phối hợp với các ban, sở, ngành, đoàn thể của tỉnh, thành phố tổ chức chương trình điểm ở quy mô cấp tỉnh; và trên cơ sở đó mỗi đồn biên phòng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, có những cách thức tổ chức tiến hành riêng, phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, đơn vị. Từ đó Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã lan tỏa tới tất cả các địa bàn, vùng miền, KVBG trên cả nước.

Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” được chọn làm điểm cấp Bộ Tư lệnh với nhiều nội dung phong phú như: Lễ hội bánh chưng xanh, thi gói bánh Tét, làm bánh Giầy, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, các trò chơi dân gian theo phong tục, tập quán, văn hóa vùng miền như: bóng đá, bóng chuyền, kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo, bắn nỏ, ném còn, ném pao, tó má lẹ…; các hoạt động khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí; tặng nhà Mái ấm cho người nghèo biên giới, Đồng hành cùng phụ nữ biên cương, bò giống và quà Tết cho các hộ gia đình nghèo, tặng học bổng, xe đạp, quần áo mới cho các cháu học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong Chương trình “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng” và phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng trên địa bàn biên giới; giao lưu hữu nghị giữa BĐBP Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới của các nước láng giềng, giao lưu giữa Nhân dân hai bên biên giới; chương trình giao lưu nghệ thuật “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” là điểm nhấn và cũng là hoạt động trọng tâm của chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng đài truyền hình Trung ương và các địa phương lan tỏa không khí vui tươi, ấm áp của mùa Xuân từ biên giới tới tất cả các vùng miền trong cả nước.

Chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản” được thiết kế, tổ chức hài hòa, đan xen phù hợp giữa các hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân, giao lưu, thi đấu, thăm hỏi tặng quà, chăm lo an sinh xã hội, đối ngoại biên phòng và đối ngoại nhân dân; xuất phát từ mục đích nhân văn sâu sắc của Chương trình nên đã thu hút được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia, nhiều lực lượng, nhiều đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp, nhà hảo tâm ủng hộ, đồng hành cùng BĐBP chăm lo cho nhân dân; đặc biệt đồng bào các dân tộc ở KVBG và các lực lượng rất vinh dự, vui mừng được đón các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương tham gia hoạt động, thăm hỏi, tặng quà và trực tiếp chung vui cùng bà con đã để lại tình cảm sâu đậm, là nguồn động viên tinh thần lớn lao, là sự sẻ chia thiết thực, kịp thời với những hoàn cảnh khó khăn nơi biên giới.

Từ chương trình được xác định qua từng năm, nay đã trở thành chủ trương tổ chức thường niên; hình thức tổ chức ngày càng phong phú đa dạng, nội dung ngày càng đi vào chiều sâu. Từ năm 2016 đến nay, Bộ Tư lệnh BĐBP và các đơn vị trực thuộc phối hợp với các ban, bộ, ngành từ Trung ương tới địa phương, tổ chức trao tặng 83.112 suất quà; 158 con bò giống; 100 công trình dân sinh; 7.128 suất quà, 1.000 đôi giày, 350 chiếc xe đạp, hàng ngàn chiếc áo ấm cho học sinh nghèo vượt khó; 203 căn nhà “Mái ấm biên cương”; 44.613 kg gạo và 64.379 chiếc bánh chưng; tổ chức hơn 50 đợt khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho trên 10.000 người; tổng kinh phí trên 77 tỷ đồng. Tổ chức trên 30 trò chơi dân gian theo phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống vùng miền, thu hút hàng chục nghìn đồng bào và chiến sĩ tham gia.

Bằng những việc làm thiết thực, nghĩa tình của những cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung và BĐBP nói riêng đã và đang gắng sức thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao nhất, thủy chung cùng đồng đội, nghĩa tình với nhân dân để mỗi miền Tổ quốc đều trọn vẹn niềm vui trong một mùa Xuân thắng lợi. Cùng với sự chung tay, góp sức của các ban, ngành, đoàn thể và cả cộng đồng, hành trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã và đang gắn kết tình quân - dân vững bền qua năm tháng, tạo nên nghĩa cử đẹp, một nguồn động viên mạnh mẽ, tiếp sức cho những già làng, trưởng bản, những cán bộ địa phương, những người thầy thuốc, giáo viên và nhân dân… tiếp tục cống hiến tài năng, sức lực của mình. Qua đó, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” ngày càng được tô thắm, hình ảnh người chiến sĩ mang quân hàm xanh ngày càng tỏa sáng, thế trận lòng dân ngày càng vững chắc, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới, xây dựng biên cương ngày càng giàu mạnh.

Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương ghi nhận, đánh giá cao và đón nhận bằng tình cảm chân thành, tin yêu, đã giúp đồng bào các dân tộc ở KVBG ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo… Chương trình có ý nghĩa nhân văn, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với đồng bào các dân tộc nơi biên giới, giúp nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh, từng bước xây dựng KVBG vững mạnh toàn diện, nền biên phòng toàn dân vững chắc. Phát huy kết quả đạt được, các đơn vị BĐBP cần chú trọng thực hiện tốt những nội dung sau:

Một là, cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP về việc chăm lo cho các gia đình chính sách, các hộ dân nghèo vui Xuân, đón Tết; hưởng ứng phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”; huy động nguồn lực để tiếp tục tổ chức Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, hàng năm xây dựng kế hoạch từ sớm, chủ động triển khai, từng cấp cụ thể hóa phù hợp tình hình thực tế.

Hai là, phối hợp chặt chẽ và tranh thủ sự ủng hộ của cấp ủy, chính quyền địa phương, lựa chọn địa bàn, khảo sát cụ thể, nắm chắc tình hình, hiểu rõ phong tục, tập quán, đặc điểm văn hóa vùng miền, căn cứ nhu cầu, nguyện vọng của người dân, xác định nội dung, hình thức, biện pháp triển khai phù hợp; tổ chức các hoạt động thiết thực, hiệu quả đảm bảo mục tiêu không để người dân nào bị đói trong dịp Tết, nhà nào cũng có Tết, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại biên phòng, tăng cường tình đoàn kết gắn bó quân - dân.

Ba là, đẩy mạnh tăng gia sản xuất, tiết kiệm chi tiêu để giúp đỡ nhân dân; tích cực vận động, huy động xã hội hóa từ các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các mạnh thường quân, nhà hảo tâm, tổ chức, cá nhân tham gia tài trợ, đóng góp, ủng hộ, hỗ trợ về kinh phí, vật chất, quà tặng; phát huy tiềm năng, ưu thế, chuyên môn, tận dụng hệ thống cơ sở vật chất của các cơ quan, đơn vị cùng tham gia với phương châm tiết kiệm kinh phí tổ chức, tăng kinh phí hỗ trợ, giúp đỡ nhân dân để nhiều nhà, nhiều người, nhiều địa bàn được thụ hưởng những lợi ích do Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” mang lại.

Bốn là, thực hiện tốt công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, lan tỏa tin thần nhân văn, nhân ái, phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, nhân rộng những cách làm hay, những việc làm hiệu quả để “không ai bị bỏ lại phía sau”; tiến hành sơ, tổng kết kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu, tạo động lực, tiếp sức cho tinh thần vì cộng đồng.

Năm là, thường xuyên tuyên truyền, vận động, hướng dẫn đồng bào các dân tộc thiểu số nâng cao nhận thức, ý thức tự vươn lên thoát nghèo; tích cực, chủ động phối hợp với các đơn vị BĐBP thực hiện có hiệu quả các mô hình giúp dân phát triển kinh tế; chung tay góp sức cùng cộng đồng trong các chương trình, dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân xây dựng KVBG vững mạnh./.

                                                                                               Văn Ngọc Quế

Tài liệu tham khảo

1. Báo cáo tổng kết công tác Vận động quần chúng năm 2016, 2017, 2018, 2019 của Bộ Tư lệnh BĐBP.

2. Tổng kết 20 năm Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực biên giới.