Biên giới vững từ “thế trận lòng dân”

Đầu năm 2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 01/CT-TTg “Về việc tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, qua đó tiếp tục khẳng định chủ trương đúng đắn và hiệu quả xây dựng thế trận biên phòng toàn dân nơi biên giới, trong đó đặc biệt quan trọng là xây dựng, củng cố “thế trận lòng dân”. 

Sức mạnh, thế vững lòng dân

Thiếu tướng Lê Thái Ngọc, Phó chính ủy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) cho biết: Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đã được nhen nhóm từ lâu, bắt đầu những việc làm có ý nghĩa thiết thực trong nhân dân. Ngày đó, gia đình ông Thao Sáy Ly, người dân tộc Mông, ở bản Kéo Ượn, xã Pù Nhi và gia đình ông Tăng Phù Minh, dân tộc Dao ở bản Con Dao, xã Quang Chiểu, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa đã tự đứng ra vận động con cháu, dòng họ tổ chức phát quang cột mốc ở gần khu vực nương rẫy của gia đình; phát quang đường từ bản ra cột mốc; xếp đá, đóng cọc rào chắn quanh cột mốc để bảo vệ. Đến năm 1989, nhân dịp triển khai thực hiện Quyết định số 16 của Hội đồng Bộ trưởng về “Ngày Biên phòng”, Bộ chỉ huy BĐBP Thanh Hóa đã tham mưu cho các địa phương nhân rộng mô hình trên toàn tuyến biên giới của tỉnh với tên gọi: “Phong trào già làng, trưởng bản, cùng dòng họ, con cháu đăng ký, bảo vệ cột mốc, đường biên”. Tiếp đó, phong trào được nhân rộng ra các tỉnh: Quảng Ninh, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lạng Sơn, Phú Yên, Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Quảng Trị…

Xác định đây là phong trào thiết thực và hết sức cần thiết, Bộ tư lệnh BĐBP đã ban hành Chỉ thị số 34 về việc tổ chức Phong trào “Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và an ninh trật tự xóm, bản khu vực biên giới”, trong đó xác định rõ hai nội dung trọng tâm của phong trào là: Tự quản bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và tự quản giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới; lấy đồn biên phòng và Mặt trận Tổ quốc các xã biên giới làm nòng cốt, tiến hành vận động nhân dân đăng ký, tổ chức kết nghĩa giữa các dòng họ, gia đình có đất canh tác ở giáp biên với các trưởng xóm, bản, đồn biên phòng, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền xã.

Nhiều năm theo sát phong trào này, Đại tá Nguyễn Quốc Việt, Trưởng phòng Vận động quần chúng (Cục chính trị BĐBP) cho biết: Để thực hiện tốt việc tự quản đường biên, cột mốc, BĐBP và chính quyền địa phương hướng dẫn xây dựng ở các thôn, bản giáp biên các tổ tự quản bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, do chính các hộ, các dòng họ có đất sản xuất giáp biên giới tham gia bảo vệ; trên hướng biển xây dựng các tổ tàu, thuyền an toàn khi hoạt động đánh bắt xa bờ kết hợp vừa sản xuất, vừa tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, các địa phương, đơn vị phát huy sức mạnh của các tổ tự quản, huy động quần chúng tại chỗ, ngăn chặn các hoạt động lấn chiếm đất đai, xâm canh, xâm cư; xua đuổi tàu, thuyền nước ngoài vi phạm chủ quyền vùng biển nước ta... Các tổ tàu, thuyền an toàn hoạt động xa bờ được trang bị phương tiện thông tin liên lạc hiện đại, vừa thuận lợi cho công tác nắm tình hình, cung cấp kịp thời cho BĐBP và các cơ quan chức năng về những hoạt động vi phạm chủ quyền vùng biển của tàu thuyền nước ngoài và các loại tội phạm trên biển, vừa tham gia hiệu quả phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn…

Trong phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, có một lực lượng rất quan trọng là các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong các dân tộc, tôn giáo, dòng họ… Họ tích cực tham gia cùng con cháu và cán bộ, chiến sĩ BĐBP xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền biên giới trên đất liền, trên biển, đảo. Đã xuất hiện nhiều tấm gương người cao tuổi, già làng, trưởng thôn, bản nhiệt tình tham gia cùng BĐBP bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Cụ Khiêu Kiêm, 92 tuổi, dân tộc Khơ-me, ở xã Mỹ Đức, thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, tuy tuổi cao sức yếu, nhưng nhiều năm qua vẫn cùng con cháu tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia. Cụ và con cháu còn cung cấp cho BĐBP hàng chục nguồn tin có giá trị góp phần bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới.

Cùng với việc tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới, nhân dân khu vực biên giới còn tích cực phát hiện, tham gia đấu tranh với các hiện tượng di dịch cư tự do, truyền đạo trái pháp luật, buôn lậu và gian lận thương mại, buôn bán ma túy, phụ nữ, trẻ em qua biên giới… Đặc biệt, các đơn vị BĐBP đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân ở khu vực biên giới, vạch rõ âm mưu thủ đoạn thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động; tuyên truyền để quần chúng nhân dân hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền để xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc, gây mất ổn định chính trị, an ninh trật tự ở khu vực biên giới…

Để người dân “an cư” trên biên giới

Đánh giá về phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, Trung tướng Phạm Huy Tập, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP cho rằng: Phong trào đã được triển khai sâu rộng, mang lại hiệu quả thiết thực. Tuy nhiên, cũng còn những bất cập và hạn chế cần khắc phục, như: Nhận thức về vai trò của quần chúng nhân dân trong việc tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia có nơi chưa tốt. Nhiều mô hình quần chúng tự quản đường biên, mốc giới, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới được hình thành và phát triển sớm, hoạt động hiệu quả, nhưng chưa được quan tâm nghiên cứu, rút kinh nghiệm để phổ biến nhân rộng. Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, quy hoạch bố trí dân cư và chính sách hỗ trợ đưa dân ra định cư ở khu vực biên giới; gắn phát triển kinh tế, xã hội với xây dựng và bảo vệ biên giới ở một số địa phương còn thiếu đồng bộ, chưa được quan tâm đúng mức. Chế độ chính sách đãi ngộ đối với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia còn những bất cập…

Bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành, đoàn thể, cần huy động, phát huy được vai trò, sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, các tầng lớp xã hội tham gia. Để tổ chức, duy trì phong trào đạt hiệu quả cần thực hiện đúng cơ chế: Đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, BĐBP làm nòng cốt tham mưu, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, cùng các lực lượng ban ngành, đoàn thể thực hiện. Điều đặc biệt quan trọng là việc bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới phải kết hợp chặt chẽ với việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vùng biên; gắn trách nhiệm với quyền lợi, kết hợp hài hòa lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng và lợi ích cá nhân.

Đồng chí Lý Trung Kiên, Phó chủ tịch UBND huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cho rằng: Để huy động sức mạnh tổng hợp của quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ biên giới quốc gia, các cấp, ngành, các lực lượng cần quan tâm chăm lo hơn nữa đến đời sống của đồng bào các dân tộc; đẩy mạnh các chương trình phát triển kinh tế, xã hội, thực hiện tốt việc định canh, định cư vùng giáp biên, nhằm ổn định lâu dài đời sống cho bà con, để mỗi bản, làng, mỗi người dân vùng biên thực sự là “cột mốc sống” nơi phên giậu biên cương Tổ quốc.

TRỊNH DŨNG (nguồn website Quân đội nhân dân)